Κρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση

A panic attack is a sudden episode of intense fear that triggers severe physical reactions when there is no real danger or apparent cause. Panic attacks can be very frightening. When panic attacks occur, you might think you’re losing control, having a heart attack or even dying.

Η διαταραχή πανικού ανήκει στις αγχώδεις διαταραχές και χαρακτηρίζεται από αιφνίδιες και επαναλαμβανόμενες προσβολές έντονου άγχους, δυσφορίας, φόβου και ενίοτε τρόμου και συνοδεύεται από μια σειρά ψυχολογικών – γνωσιακών και σωματικών συμπτωμάτων.

Μυθολογική προέλευση του όρου

Ο όρος “πανικός” προέρχεται από τον αρκαδικό βουκολικό θεό Πάνα, ο οποίος είχε κέρατα και πόδια τράγου και ήταν ο προστάτης των τσοπάνηδων και των κοπαδιών. Σύμφωνα με τον ομηρικό ύμνο που είναι αφιερωμένος σ’ αυτόν, ο Πάνας ήταν γιος του Ερμή και της Νύμφης Δρυόπης. Όταν γεννήθηκε, η μητέρα του και η παραμάνα του μόλις τον είδαν με κέρατα, πόδια τράγου και γένια, τινάχτηκαν μακριά από το φόβο τους και το έβαλαν στα πόδια. Αμέσως ο Ερμής γεμάτος χαρά τον πήρε στα χέρια του και έτρεξε στον Όλυμπο. Τον έδειξε στους θεούς και όλοι ξεκαρδίστηκαν στα γέλια. Πιο πολύ γέλασε ο Διόνυσος, ο οποίος του έδωσε και το όνομα Πάνας, γιατί γελούσαν οι “πάντες”.

Ο Πάνας, παίζοντας πάντα μουσική με το σουραύλι του, χόρευε και μάλιστα με πολύ πάθος, πηδηχτά και γρήγορα. Δεν φύλαγε όμως πάντα τα πρόβατα ούτε ευχαριστούσε πάντα με τη μουσική του τους βοσκούς. Κάποτε, γινόταν πνεύμα πονηρό και ευχαριστιόταν να τρομάζει τους τσοπάνηδες και όσους πλανιόταν στα βουνά. Όταν νύχτωνε, οι βοσκοί άκουγαν κρότους στο δάσος ή πέτρες να πέφτουν, ενώ από μακριά έβλεπαν ένα μεγαλόσωμο τράγο που έβγαζε μια παράξενη φωνή που τους κατατρόμαζε.

Μονολότι η περιγραφή της έννοιας του πανικού ανάγεται στην αρχαιότητα, η διαταραχή πανικού καθιερώθηκε, ως ιδιαίτερη κλινική οντότητα, επισήμως μόλις το 1980, με την τρίτη αναθεώρηση των ψυχιατρικών διαταραχών από την Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία.

Προυποθέσεις

Για να φθάσει κανείς στον ψυχολόγο και να θεωρήσει ότι οι κρίσεις πανικού είναι ψυχολογικής φύσης, πρέπει πρώτα να κάνει τις απαραίτητες εξετάσεις (κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο) ώστε να αποκλειστεί οποιαδήποτε οργανική αιτία.

Διαφορά κρίσης και διαταραχής

Η διαταραχή προυποθέτει την εμφάνιση επαναλαμβανόμενων κρίσεων πανικού τουλάχιστον για ένα μήνα με ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα:

• Επίμονη ανησυχία oτι θα υπάρξουν και άλλες κρίσεις,
• ανησυχία για τις συνέπειες της πιθανής κρίσης (π.χ. απώλεια ελέγχου, φόβος ότι “θα τρελαθώ”),
• σημαντική αλλαγή της συμπεριφοράς που συνδέεται με τις κρίσεις.

Η κρίση πανικού είναι μια διακριτή περίοδος έντονου φόβου ή δυσφορίας περίπου 10 λεπτών με 4 ή περισσότερα από τα ακόλουθα έντονα συμπτώματα:

Ταχυπαλμία, εφίδρωση, τρέμουλο, λαχάνιασμα ή αίσθηση ασφυξίας, αίσθημα πνιγμονής, πόνο ή δυσφορία στον θώρακα, ναυτία, κοιλιακή ενόχληση, ζάλη, λιποθυμία, αίσθημα μη πραγματικού ή ότι κάποιος αποσπάται από τον εαυτό του, φόβο απώλειας ελέγχου, φόβος θανάτου, παραισθήσεις, ρίγη ή αίσθημα ζέστης.

Κρίση πανικού μπορεί να πάθει κάποιος  χωρίς να έχει διαταραχή για πολλούς λόγους όπως π.χ. υπερκόπωση, συνθήκες κακού αερισμού, ζέστη, αδιαθεσία, αλλά και για ψυχολογικούς λόγους όπως άγχος.

Δέκα πρακτικά βήματα για την αντιμετώπιση των κρίσεων πανικού κατά την έκθεση

1.  Θυμηθείτε πως τα αισθήματα δεν είναι τίποτα περισσότερο από υπερβολή των φυσιολογικών σωματικών αντιδράσεων στο στρες.
2.  Δεν είναι βλαβερά ή επικίνδυνα, μόνο δυσάρεστα. Τίποτα το χειρότερο δεν θα συμβεί.
3.  Σταματήστε να προσθέτετε στον πανικό και άλλο πανικό με φοβογόνες σκέψεις για το τι συμβαίνει και που το θα μπορούσε να καταλήξει.
4.  Τώρα σημειώστε τι ακριβώς συμβαίνει στο σώμα σας αυτήν ακριβώς την στιγμή, όχι όμως αυτό που φοβόσαστε πως θα μπορούσε να συμβεί.
5.  Τώρα περιμένετε και δώστε στο φόβο τον χρόνο να περάσει, χωρίς να τον πολεμάτε, ή να δραπετεύετε από αυτόν. Απλώς αποδεχθείτε τον.
6.  Σημειώστε πως μόλις σταματήσετε να προσθέτετε στο φόβο κι’ άλλο φόβο, τότε αυτός αρχίζει να αποσβήνεται μόνος του.
7.  Θυμηθείτε πως το κύριο σημείο της πρακτικής ασκήσεως είναι να μάθετε πως να αντιμετωπίζετε τον φόβο χωρίς να τον αποφεύγετε. Έτσι, τώρα είναι μια ευκαιρία για να κάνετε πρόοδο.
8.  Αναλογισθείτε την πρόοδο που έχετε κάνει προηγουμένως, παρ’ όλες τις δυσκολίες, και πόσο ευχαριστημένος θα είσαστε όταν πετύχετε αυτή την φορά.
9.  Όταν αρχίσετε να νοιώθετε καλύτερα, κοιτάξτε γύρω σας, και αρχίστε να σχεδιάζετε τι θα κάνετε έπειτα.
10.  Τότε, όταν είστε έτοιμος να προχωρήσετε, ξεκινήστε με ένα ξένοιαστο, χαλαρωμένο τρόπο.

Άλλες πηγές:
http://www.apa.org/topics/anxiety/panic-disorder.aspx
http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/panic-attacks/basics/definition/CON-20020825

Κρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση γνωσιακή φοβίες συμπεριφοράς κενό Αθήνα Ακρόπολη κέντρο ψυχολογία γονέων θανάτου νευρική διαταραχή κρίσεις πανικού ψυχοθεραπεία διάχυτη ψυχολόγοι συναισθήματα φόβος μετρό αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία αναπτυξιακή διάσχιση κατάθλιψη άγχος συμβουλευτική χαμηλή ραντεβού βουλιμία αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη συνεδρίες σχέσεις ψυχολόγος προβλήματα ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική φαντασιώσεις προσέγγιση ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας δυσκολίεςΚρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση κατάθλιψη κενό ψυχολόγος ψυχοθεραπείας θανάτου βουλιμία αυτοπραγμάτωση πανικού ανορεξία Ακρόπολη κρίσεις αυτοεκτίμηση γνωσιακή αναλυτική συναισθήματα αναπτυξιακή φοβίες ψυχολόγοι διάσχιση συμπεριφοράς διάχυτη Αθήνα δυσκολίες ψυχοθεραπεία φόβος εγκατάλειψη προβλήματα νευρική αυτογνωσία προσέγγιση διαταραχή ραντεβού άγχος φαντασιώσεις γονέων σχέσεις ψυχολογία μετρό συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια κέντρο ψυχοθεραπευτής συνεδρίες χαμηλή Κρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση δυσκολίες ψυχοθεραπεία άγχος γνωσιακή χαμηλή κατάθλιψη συναισθήματα Ακρόπολη αναλυτική συνεδρίες φόβος ραντεβού συμπεριφοράς πανικού βουλιμία εγκατάλειψη μετρό διάσχιση συμβουλευτική ανορεξία ψυχοθεραπείας Αθήνα αυτοεκτίμηση ψυχολόγος φαντασιώσεις θανάτου ψυχοθεραπεύτρια αναπτυξιακή προβλήματα αυτογνωσία γονέων διαταραχή ψυχολόγοι κέντρο ψυχοθεραπευτής φοβίες προσέγγιση νευρική κρίσεις κενό σχέσεις διάχυτη ψυχολογία αυτοπραγμάτωση Κρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση φαντασιώσεις αναπτυξιακή διαταραχή αυτοπραγμάτωση κέντρο φόβος συμπεριφοράς θανάτου φοβίες χαμηλή κενό συνεδρίες συμβουλευτική ραντεβού πανικού προσέγγιση γονέων προβλήματα σχέσεις ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπευτής συναισθήματα ανορεξία αυτογνωσία κατάθλιψη ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια διάσχιση βουλιμία αναλυτική ψυχοθεραπεία Αθήνα διάχυτη νευρική ψυχολόγοι μετρό Ακρόπολη άγχος ψυχολογία κρίσεις δυσκολίες γνωσιακή αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη Κρίσεις Πανικού – Δέκα Πρακτικά Βήματα για την Αντιμετώπιση συμπεριφοράς Ακρόπολη φαντασιώσεις κρίσεις βουλιμία άγχος χαμηλή σχέσεις ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας γνωσιακή διάσχιση κέντρο Αθήνα αναλυτική φοβίες εγκατάλειψη μετρό γονέων προβλήματα δυσκολίες πανικού διάχυτη ραντεβού αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία αυτοπραγμάτωση συναισθήματα συμβουλευτική κενό ψυχολόγοι νευρική θανάτου διαταραχή συνεδρίες ανορεξία ψυχοθεραπευτής φόβος κατάθλιψη αυτοεκτίμηση προσέγγιση ψυχολόγος αυτογνωσία ψυχολογία