Υπογονιμότητα

Το πρόβλημα υπογονιμότητας απασχολεί σταθερά ένα ποσοστό 10-15% στο γενικό πληθυσμό, παρόλα αυτά το να μιλήσουμε για την υπογονιμότητα με στατιστικούς δείκτες δεν είναι εύκολο, το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι όλο και περισσότερα ζευγάρια στρέφονται στους ειδικούς προκειμένου  να κάνουν θεραπεία.

Πριν κάποια χρόνια ήταν ταμπού ένα ζευγάρι να αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας, τα τελευταία χρόνια όμως αυτό έχει ξεπεραστεί τόσο χάριν της ιατρικής όσο και της αποδοχής ότι η γυναίκα αλλά και το ζευγάρι δεν έχουν ως μοναδικό σκοπό την τεκνοποίηση αλλά υπάρχουν και άλλες επιλογές και λύσεις. Ωστόσο το βάρος στο θέμα της υπογονιμότητας ή καλύτερα της δυσκολίας ενός ζευγαριού να κάνει παιδί πέφτει κυρίως στους ιατρικούς λόγους παραγκωνίζοντας πολλές φορές τον ψυχολογικό παράγοντα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ζευγάρια καταφέρνουν να τεκνοποιήσουν σε διακοπές ή αφού παραιτηθούν από την προσπάθεια. Ωστόσο ακόμα και τα ζευγάρια που βρίσκονται σε θεραπεία περνούν μια μεγάλη δοκιμασία που τους φθείρει ψυχολογικά με μακροπρόθεσμες συνέπειες και στους ίδιους και στον καρπό της προσπάθειάς τους.

Το να μάθει μια γυναίκα ή ένας άντρας ότι δεν μπορεί να κάνει παιδί φέρει μεγάλο φορτίο αρνητικών συναισθημάτων, ντροπής, αίσθησης ανεπάρκειας, ανικανότητας, απαισιοδοξίας και πληθώρα καταθλιπτικών συναισθημάτων. Είναι μια μεγάλη δοκιμασία για το ζευγάρι αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Το άγχος και τα καταθλιπτικά συναισθήματα είναι συνοδές συναισθηματικές καταστάσεις. Η απώλεια της δυνατότητας για αναπαραγωγή είναι ένα μικρό πένθος που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι και αφού το περάσει να πάρει είτε την απόφαση για θεραπεία είτε ακόμα και για μη αναπαραγωγή.

Η θεραπεία για την υπογονιμότητα δεν είναι όμως μόνο μια ιατρική διαδικασία, αφού ο ψυχολογικός παράγοντας επηρεάζει πολύ την έκβαση της θεραπείας. Τόσο τα καταθλιπτικά συναισθήματα όσο και το άγχος μπορούν να βάλουν εμπόδια στην αναπαραγωγική διαδικασία. Γνωρίζοντας όμως η γυναίκα ότι η θεραπεία είναι η τελευταία της ευκαιρία να κάνει παιδί, το άγχος αυξάνεται με αποτέλεσμα να θέτει σε κίνδυνο όλη την προσπάθεια.

Από έρευνα προκύπτει ότι οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας (Lukse and Vacc, 1999) αναφέρουν συναισθήματα θλίψης και κατάθλιψης, απώλειας που αφορά κυρίως την εμπιστοσύνη στο σώμα τους και την θηλυκότητάς τους, της αίσθησης ελέγχου στην ζωή, στην αυτοπεποίθησή τους. Ενώ σε άλλες έρευνες σε γυναίκες που βρίσκονται 2-3 χρόνια σε θεραπεία, αναφέρεται ότι το άγχος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η διάρκεια της θεραπείας ενώ οι γυναίκες αναρωτιούνται για την θηλυκότητά τους και την σεξουαλικότητά τους. Το άγχος κατά την θεραπεία υπογονιμότητας ερευνητικά έχει συσχετιστεί περισσότερα με το πένθος και την θλίψη αφού οι γυναίκες που η προσπάθεια αποτυγχάνει βιώνουν περισσότερο άγχος όταν αδυνατούν να αντιμετωπίσουν λειτουργικά το πένθος και τα στάδιά του.

Οι στόχοι της ψυχολογικής υποστήριξης στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι:

H ψυχική ευεξία και η αύξηση της αίσθησης του ελέγχου

   Η μείωση του άγχους

   Η μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης

   Η ψυχική και σωματική υγεία και η μείωση συμπτωμάτων όπως αυπνία, πονοκέφαλοι και αδιαθεσία.

Το πρώτο που θα πρέπει να κάνει ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας, είναι να έχει μία σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση προς το πρόβλημα αυτό. Το άγχος, η αγωνία, και οι λάθος αντιλήψεις σχετικά με το πρόβλημα θα επιβαρύνουν το ζευγάρι και είναι πιθανό να δημιουργηθούν και εντάσεις.
Είναι  πολύ σημαντικός παράγοντας για το ζευγάρι η ψυχολογική υποστήριξη από κάποιον ειδικό, επειδή υπάρχει η επιβάρυνση της κοινωνίας, υπάρχει η επιβάρυνση των διαπροσωπικών σχέσεων του ζευγαριού μέσα στον γάμο, η σχέση του με τους συγγενείς και άλλα άτομα, η πίεση της υπογονιμότητας σε κάθε ένα από αυτά τα δύο άτομα του ζευγαριού, καθώς και η ψυχολογική πίεση όταν το ζευγάρι αυτό βρίσκεται μέσα στην διαδικασία μίας προσπάθειας για υποβοηθούμενη τεχνητή γονιμοποίηση. Υπάρχει επίσης η βιολογική ανάγκη της γυναίκας και του άντρα, για ένα παιδί, καθώς και το στρες της στέρησης αυτής της ψυχολογικής ανάγκης.
Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να υιοθετηθούν τρόποι βελτίωσης της ποιότητας ζωής και μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων. Πλέον είναι αναγκαίο να συμπληρωθεί η εξωσωματική γονιμοποίηση και με την υποβοήθηση του ατόμου σαν ένα όλον, ώστε να μπει πιο ολοκληρωμένο και πιο υγιές στην διαδικασία αυτή. Η ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται είτε σε ατομικό επίπεδο είτε σε ζεύγους είτε σε ομαδικό μαζί με άλλα ζευγάρια που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις.

«Το να μάθουμε να ζούμε με την υπογονιμότητά είναι σαν να μάθουμε να ζούμε με τον θάνατο, δεν μπορεί κανείς να το ξεχάσει αλλά και δεν μπορεί να το σκέφτεται όλη την ώρα(Mazor, 1979, p. 101)».

*Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο healthylifetree.com, e-περιοδικό υγείας.

Βιβλιογραφία:

Hart V.A.(2002). Infertility and the role of psychotherapy. Issues in Mental Health Nursing, 23:31–41.

Υπογονιμότητα αναπτυξιακή νευρική διάχυτη συνεδρίες γνωσιακή ψυχοθεραπεία Ακρόπολη διάσχιση κενό ψυχοθεραπεύτρια άγχος αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις αναλυτική πανικού δυσκολίες συμβουλευτική αυτογνωσία βουλιμία ανορεξία κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση γονέων ψυχολόγος μετρό συμπεριφοράς ψυχολόγοι κρίσεις ψυχοθεραπευτής συναισθήματα φοβίες φόβος σχέσεις Αθήνα προβλήματα θανάτου διαταραχή ραντεβού χαμηλή προσέγγιση εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας κέντρο ψυχολογίαΥπογονιμότητα κρίσεις Αθήνα αναλυτική φόβος ανορεξία μετρό αναπτυξιακή εγκατάλειψη συμβουλευτική αυτοεκτίμηση προβλήματα κενό συνεδρίες προσέγγιση φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία πανικού γνωσιακή νευρική δυσκολίες σχέσεις θανάτου ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας διαταραχή ψυχολόγος άγχος συναισθήματα φοβίες διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς διάσχιση Ακρόπολη κέντρο αυτογνωσία κατάθλιψη ψυχολογία χαμηλή γονέων βουλιμία ψυχολόγοι ραντεβού αυτοπραγμάτωση Υπογονιμότητα χαμηλή ανορεξία φαντασιώσεις συναισθήματα γνωσιακή Αθήνα κρίσεις θανάτου αυτογνωσία συμβουλευτική φοβίες αυτοπραγμάτωση διαταραχή μετρό συμπεριφοράς πανικού ψυχολόγος ραντεβού προβλήματα ψυχοθεραπευτής προσέγγιση δυσκολίες κενό διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη κατάθλιψη σχέσεις κέντρο νευρική συνεδρίες βουλιμία ψυχοθεραπεία γονέων ψυχοθεραπείας αναπτυξιακή φόβος αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη άγχος ψυχολόγοι διάσχιση αναλυτική ψυχολογία Υπογονιμότητα γονέων κέντρο μετρό προσέγγιση ψυχολόγοι ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία θανάτου συμβουλευτική κρίσεις συνεδρίες φαντασιώσεις Ακρόπολη ραντεβού συναισθήματα διάσχιση φοβίες βουλιμία εγκατάλειψη κενό φόβος διάχυτη ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος κατάθλιψη διαταραχή άγχος ψυχολογία συμπεριφοράς πανικού Αθήνα ανορεξία νευρική δυσκολίες αυτοεκτίμηση αναλυτική χαμηλή γνωσιακή σχέσεις προβλήματα Υπογονιμότητα θανάτου ανορεξία αναπτυξιακή πανικού ψυχολογία συναισθήματα προσέγγιση ψυχοθεραπείας διάσχιση ψυχολόγοι συμπεριφοράς χαμηλή προβλήματα αναλυτική συμβουλευτική Αθήνα κενό γονέων Ακρόπολη βουλιμία ψυχοθεραπεία σχέσεις διαταραχή ψυχοθεραπευτής άγχος εγκατάλειψη φόβος συνεδρίες μετρό ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή ψυχολόγος κατάθλιψη ραντεβού φαντασιώσεις κέντρο δυσκολίες κρίσεις αυτογνωσία νευρική διάχυτη αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση φοβίες