Υπογονιμότητα

Το πρόβλημα υπογονιμότητας απασχολεί σταθερά ένα ποσοστό 10-15% στο γενικό πληθυσμό, παρόλα αυτά το να μιλήσουμε για την υπογονιμότητα με στατιστικούς δείκτες δεν είναι εύκολο, το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι όλο και περισσότερα ζευγάρια στρέφονται στους ειδικούς προκειμένου  να κάνουν θεραπεία.

Πριν κάποια χρόνια ήταν ταμπού ένα ζευγάρι να αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας, τα τελευταία χρόνια όμως αυτό έχει ξεπεραστεί τόσο χάριν της ιατρικής όσο και της αποδοχής ότι η γυναίκα αλλά και το ζευγάρι δεν έχουν ως μοναδικό σκοπό την τεκνοποίηση αλλά υπάρχουν και άλλες επιλογές και λύσεις. Ωστόσο το βάρος στο θέμα της υπογονιμότητας ή καλύτερα της δυσκολίας ενός ζευγαριού να κάνει παιδί πέφτει κυρίως στους ιατρικούς λόγους παραγκωνίζοντας πολλές φορές τον ψυχολογικό παράγοντα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ζευγάρια καταφέρνουν να τεκνοποιήσουν σε διακοπές ή αφού παραιτηθούν από την προσπάθεια. Ωστόσο ακόμα και τα ζευγάρια που βρίσκονται σε θεραπεία περνούν μια μεγάλη δοκιμασία που τους φθείρει ψυχολογικά με μακροπρόθεσμες συνέπειες και στους ίδιους και στον καρπό της προσπάθειάς τους.

Το να μάθει μια γυναίκα ή ένας άντρας ότι δεν μπορεί να κάνει παιδί φέρει μεγάλο φορτίο αρνητικών συναισθημάτων, ντροπής, αίσθησης ανεπάρκειας, ανικανότητας, απαισιοδοξίας και πληθώρα καταθλιπτικών συναισθημάτων. Είναι μια μεγάλη δοκιμασία για το ζευγάρι αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Το άγχος και τα καταθλιπτικά συναισθήματα είναι συνοδές συναισθηματικές καταστάσεις. Η απώλεια της δυνατότητας για αναπαραγωγή είναι ένα μικρό πένθος που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι και αφού το περάσει να πάρει είτε την απόφαση για θεραπεία είτε ακόμα και για μη αναπαραγωγή.

Η θεραπεία για την υπογονιμότητα δεν είναι όμως μόνο μια ιατρική διαδικασία, αφού ο ψυχολογικός παράγοντας επηρεάζει πολύ την έκβαση της θεραπείας. Τόσο τα καταθλιπτικά συναισθήματα όσο και το άγχος μπορούν να βάλουν εμπόδια στην αναπαραγωγική διαδικασία. Γνωρίζοντας όμως η γυναίκα ότι η θεραπεία είναι η τελευταία της ευκαιρία να κάνει παιδί, το άγχος αυξάνεται με αποτέλεσμα να θέτει σε κίνδυνο όλη την προσπάθεια.

Από έρευνα προκύπτει ότι οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας (Lukse and Vacc, 1999) αναφέρουν συναισθήματα θλίψης και κατάθλιψης, απώλειας που αφορά κυρίως την εμπιστοσύνη στο σώμα τους και την θηλυκότητάς τους, της αίσθησης ελέγχου στην ζωή, στην αυτοπεποίθησή τους. Ενώ σε άλλες έρευνες σε γυναίκες που βρίσκονται 2-3 χρόνια σε θεραπεία, αναφέρεται ότι το άγχος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η διάρκεια της θεραπείας ενώ οι γυναίκες αναρωτιούνται για την θηλυκότητά τους και την σεξουαλικότητά τους. Το άγχος κατά την θεραπεία υπογονιμότητας ερευνητικά έχει συσχετιστεί περισσότερα με το πένθος και την θλίψη αφού οι γυναίκες που η προσπάθεια αποτυγχάνει βιώνουν περισσότερο άγχος όταν αδυνατούν να αντιμετωπίσουν λειτουργικά το πένθος και τα στάδιά του.

Οι στόχοι της ψυχολογικής υποστήριξης στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι:

H ψυχική ευεξία και η αύξηση της αίσθησης του ελέγχου

   Η μείωση του άγχους

   Η μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης

   Η ψυχική και σωματική υγεία και η μείωση συμπτωμάτων όπως αυπνία, πονοκέφαλοι και αδιαθεσία.

Το πρώτο που θα πρέπει να κάνει ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας, είναι να έχει μία σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση προς το πρόβλημα αυτό. Το άγχος, η αγωνία, και οι λάθος αντιλήψεις σχετικά με το πρόβλημα θα επιβαρύνουν το ζευγάρι και είναι πιθανό να δημιουργηθούν και εντάσεις.
Είναι  πολύ σημαντικός παράγοντας για το ζευγάρι η ψυχολογική υποστήριξη από κάποιον ειδικό, επειδή υπάρχει η επιβάρυνση της κοινωνίας, υπάρχει η επιβάρυνση των διαπροσωπικών σχέσεων του ζευγαριού μέσα στον γάμο, η σχέση του με τους συγγενείς και άλλα άτομα, η πίεση της υπογονιμότητας σε κάθε ένα από αυτά τα δύο άτομα του ζευγαριού, καθώς και η ψυχολογική πίεση όταν το ζευγάρι αυτό βρίσκεται μέσα στην διαδικασία μίας προσπάθειας για υποβοηθούμενη τεχνητή γονιμοποίηση. Υπάρχει επίσης η βιολογική ανάγκη της γυναίκας και του άντρα, για ένα παιδί, καθώς και το στρες της στέρησης αυτής της ψυχολογικής ανάγκης.
Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να υιοθετηθούν τρόποι βελτίωσης της ποιότητας ζωής και μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων. Πλέον είναι αναγκαίο να συμπληρωθεί η εξωσωματική γονιμοποίηση και με την υποβοήθηση του ατόμου σαν ένα όλον, ώστε να μπει πιο ολοκληρωμένο και πιο υγιές στην διαδικασία αυτή. Η ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται είτε σε ατομικό επίπεδο είτε σε ζεύγους είτε σε ομαδικό μαζί με άλλα ζευγάρια που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις.

«Το να μάθουμε να ζούμε με την υπογονιμότητά είναι σαν να μάθουμε να ζούμε με τον θάνατο, δεν μπορεί κανείς να το ξεχάσει αλλά και δεν μπορεί να το σκέφτεται όλη την ώρα(Mazor, 1979, p. 101)».

*Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο healthylifetree.com, e-περιοδικό υγείας.

Βιβλιογραφία:

Hart V.A.(2002). Infertility and the role of psychotherapy. Issues in Mental Health Nursing, 23:31–41.

Υπογονιμότητα φόβος νευρική Αθήνα ψυχολόγος διαταραχή αναπτυξιακή εγκατάλειψη μετρό φαντασιώσεις άγχος συμβουλευτική συνεδρίες αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία γνωσιακή διάσχιση γονέων ψυχοθεραπευτής πανικού δυσκολίες θανάτου κενό διάχυτη φοβίες αναλυτική συναισθήματα κέντρο βουλιμία ψυχολογία ανορεξία κατάθλιψη χαμηλή ψυχοθεραπείας ραντεβού συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα αυτοεκτίμηση Ακρόπολη αυτογνωσία σχέσεις ψυχολόγοι προσέγγιση κρίσειςΥπογονιμότητα συναισθήματα ψυχοθεραπεία εγκατάλειψη άγχος αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος δυσκολίες Αθήνα ψυχοθεραπείας κέντρο φοβίες προβλήματα γονέων πανικού αναπτυξιακή συνεδρίες Ακρόπολη φόβος μετρό φαντασιώσεις βουλιμία αυτοεκτίμηση διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή κενό χαμηλή κρίσεις σχέσεις αναλυτική συμβουλευτική ραντεβού διάχυτη αυτογνωσία θανάτου συμπεριφοράς νευρική ψυχολογία προσέγγιση κατάθλιψη ανορεξία ψυχολόγοι ψυχοθεραπευτής διάσχιση Υπογονιμότητα ψυχοθεραπεύτρια άγχος ψυχολόγοι δυσκολίες αυτοεκτίμηση κέντρο εγκατάλειψη ανορεξία κενό αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής χαμηλή αυτοπραγμάτωση ραντεβού διάσχιση προβλήματα διαταραχή κρίσεις βουλιμία σχέσεις συμβουλευτική προσέγγιση φόβος συναισθήματα ψυχοθεραπείας γονέων συνεδρίες ψυχολογία αναλυτική θανάτου ψυχολόγος αναπτυξιακή νευρική γνωσιακή Αθήνα φαντασιώσεις μετρό κατάθλιψη πανικού ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς φοβίες Ακρόπολη διάχυτη Υπογονιμότητα ψυχολόγοι συμπεριφοράς αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής γονέων διάσχιση κατάθλιψη προβλήματα δυσκολίες ανορεξία εγκατάλειψη φόβος διαταραχή διάχυτη Αθήνα κέντρο φαντασιώσεις θανάτου κενό βουλιμία αυτοεκτίμηση ψυχολογία σχέσεις κρίσεις συμβουλευτική ραντεβού νευρική προσέγγιση άγχος χαμηλή ψυχολόγος γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια φοβίες Ακρόπολη συνεδρίες αυτοπραγμάτωση αναλυτική ψυχοθεραπεία πανικού αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας μετρό συναισθήματα Υπογονιμότητα ψυχοθεραπεία μετρό βουλιμία συμβουλευτική συναισθήματα εγκατάλειψη άγχος προσέγγιση σχέσεις κέντρο συμπεριφοράς κενό ψυχοθεραπευτής πανικού αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση γονέων ανορεξία αυτοεκτίμηση κατάθλιψη νευρική συνεδρίες ψυχολογία προβλήματα ψυχολόγος αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη Αθήνα κρίσεις ραντεβού γνωσιακή ψυχοθεραπείας δυσκολίες διάσχιση φαντασιώσεις φοβίες ψυχολόγοι θανάτου αυτογνωσία χαμηλή διαταραχή φόβος Ακρόπολη Υπογονιμότητα αυτογνωσία ανορεξία νευρική προσέγγιση κρίσεις συνεδρίες άγχος θανάτου φόβος ψυχολογία ψυχοθεραπευτής διαταραχή συμβουλευτική κέντρο εγκατάλειψη πανικού γνωσιακή διάχυτη αυτοπραγμάτωση γονέων ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία χαμηλή ψυχολόγοι σχέσεις αναπτυξιακή μετρό συναισθήματα συμπεριφοράς Αθήνα φαντασιώσεις ψυχολόγος βουλιμία αυτοεκτίμηση προβλήματα αναλυτική ραντεβού κατάθλιψη δυσκολίες Ακρόπολη κενό ψυχοθεραπείας φοβίες διάσχιση