Υπογονιμότητα

Το πρόβλημα υπογονιμότητας απασχολεί σταθερά ένα ποσοστό 10-15% στο γενικό πληθυσμό, παρόλα αυτά το να μιλήσουμε για την υπογονιμότητα με στατιστικούς δείκτες δεν είναι εύκολο, το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι όλο και περισσότερα ζευγάρια στρέφονται στους ειδικούς προκειμένου  να κάνουν θεραπεία.

Πριν κάποια χρόνια ήταν ταμπού ένα ζευγάρι να αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας, τα τελευταία χρόνια όμως αυτό έχει ξεπεραστεί τόσο χάριν της ιατρικής όσο και της αποδοχής ότι η γυναίκα αλλά και το ζευγάρι δεν έχουν ως μοναδικό σκοπό την τεκνοποίηση αλλά υπάρχουν και άλλες επιλογές και λύσεις. Ωστόσο το βάρος στο θέμα της υπογονιμότητας ή καλύτερα της δυσκολίας ενός ζευγαριού να κάνει παιδί πέφτει κυρίως στους ιατρικούς λόγους παραγκωνίζοντας πολλές φορές τον ψυχολογικό παράγοντα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ζευγάρια καταφέρνουν να τεκνοποιήσουν σε διακοπές ή αφού παραιτηθούν από την προσπάθεια. Ωστόσο ακόμα και τα ζευγάρια που βρίσκονται σε θεραπεία περνούν μια μεγάλη δοκιμασία που τους φθείρει ψυχολογικά με μακροπρόθεσμες συνέπειες και στους ίδιους και στον καρπό της προσπάθειάς τους.

Το να μάθει μια γυναίκα ή ένας άντρας ότι δεν μπορεί να κάνει παιδί φέρει μεγάλο φορτίο αρνητικών συναισθημάτων, ντροπής, αίσθησης ανεπάρκειας, ανικανότητας, απαισιοδοξίας και πληθώρα καταθλιπτικών συναισθημάτων. Είναι μια μεγάλη δοκιμασία για το ζευγάρι αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Το άγχος και τα καταθλιπτικά συναισθήματα είναι συνοδές συναισθηματικές καταστάσεις. Η απώλεια της δυνατότητας για αναπαραγωγή είναι ένα μικρό πένθος που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι και αφού το περάσει να πάρει είτε την απόφαση για θεραπεία είτε ακόμα και για μη αναπαραγωγή.

Η θεραπεία για την υπογονιμότητα δεν είναι όμως μόνο μια ιατρική διαδικασία, αφού ο ψυχολογικός παράγοντας επηρεάζει πολύ την έκβαση της θεραπείας. Τόσο τα καταθλιπτικά συναισθήματα όσο και το άγχος μπορούν να βάλουν εμπόδια στην αναπαραγωγική διαδικασία. Γνωρίζοντας όμως η γυναίκα ότι η θεραπεία είναι η τελευταία της ευκαιρία να κάνει παιδί, το άγχος αυξάνεται με αποτέλεσμα να θέτει σε κίνδυνο όλη την προσπάθεια.

Από έρευνα προκύπτει ότι οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας (Lukse and Vacc, 1999) αναφέρουν συναισθήματα θλίψης και κατάθλιψης, απώλειας που αφορά κυρίως την εμπιστοσύνη στο σώμα τους και την θηλυκότητάς τους, της αίσθησης ελέγχου στην ζωή, στην αυτοπεποίθησή τους. Ενώ σε άλλες έρευνες σε γυναίκες που βρίσκονται 2-3 χρόνια σε θεραπεία, αναφέρεται ότι το άγχος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η διάρκεια της θεραπείας ενώ οι γυναίκες αναρωτιούνται για την θηλυκότητά τους και την σεξουαλικότητά τους. Το άγχος κατά την θεραπεία υπογονιμότητας ερευνητικά έχει συσχετιστεί περισσότερα με το πένθος και την θλίψη αφού οι γυναίκες που η προσπάθεια αποτυγχάνει βιώνουν περισσότερο άγχος όταν αδυνατούν να αντιμετωπίσουν λειτουργικά το πένθος και τα στάδιά του.

Οι στόχοι της ψυχολογικής υποστήριξης στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι:

H ψυχική ευεξία και η αύξηση της αίσθησης του ελέγχου

   Η μείωση του άγχους

   Η μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης

   Η ψυχική και σωματική υγεία και η μείωση συμπτωμάτων όπως αυπνία, πονοκέφαλοι και αδιαθεσία.

Το πρώτο που θα πρέπει να κάνει ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας, είναι να έχει μία σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση προς το πρόβλημα αυτό. Το άγχος, η αγωνία, και οι λάθος αντιλήψεις σχετικά με το πρόβλημα θα επιβαρύνουν το ζευγάρι και είναι πιθανό να δημιουργηθούν και εντάσεις.
Είναι  πολύ σημαντικός παράγοντας για το ζευγάρι η ψυχολογική υποστήριξη από κάποιον ειδικό, επειδή υπάρχει η επιβάρυνση της κοινωνίας, υπάρχει η επιβάρυνση των διαπροσωπικών σχέσεων του ζευγαριού μέσα στον γάμο, η σχέση του με τους συγγενείς και άλλα άτομα, η πίεση της υπογονιμότητας σε κάθε ένα από αυτά τα δύο άτομα του ζευγαριού, καθώς και η ψυχολογική πίεση όταν το ζευγάρι αυτό βρίσκεται μέσα στην διαδικασία μίας προσπάθειας για υποβοηθούμενη τεχνητή γονιμοποίηση. Υπάρχει επίσης η βιολογική ανάγκη της γυναίκας και του άντρα, για ένα παιδί, καθώς και το στρες της στέρησης αυτής της ψυχολογικής ανάγκης.
Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να υιοθετηθούν τρόποι βελτίωσης της ποιότητας ζωής και μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων. Πλέον είναι αναγκαίο να συμπληρωθεί η εξωσωματική γονιμοποίηση και με την υποβοήθηση του ατόμου σαν ένα όλον, ώστε να μπει πιο ολοκληρωμένο και πιο υγιές στην διαδικασία αυτή. Η ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται είτε σε ατομικό επίπεδο είτε σε ζεύγους είτε σε ομαδικό μαζί με άλλα ζευγάρια που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις.

«Το να μάθουμε να ζούμε με την υπογονιμότητά είναι σαν να μάθουμε να ζούμε με τον θάνατο, δεν μπορεί κανείς να το ξεχάσει αλλά και δεν μπορεί να το σκέφτεται όλη την ώρα(Mazor, 1979, p. 101)».

*Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο healthylifetree.com, e-περιοδικό υγείας.

Βιβλιογραφία:

Hart V.A.(2002). Infertility and the role of psychotherapy. Issues in Mental Health Nursing, 23:31–41.

Υπογονιμότητα διάχυτη μετρό φοβίες ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη άγχος νευρική κατάθλιψη φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση διαταραχή αναλυτική θανάτου ψυχοθεραπεία γονέων συνεδρίες γνωσιακή σχέσεις αυτοπραγμάτωση διάσχιση κενό ψυχολόγος κρίσεις φόβος ραντεβού συναισθήματα δυσκολίες ψυχολογία κέντρο Ακρόπολη ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση αναπτυξιακή χαμηλή προβλήματα συμπεριφοράς βουλιμία συμβουλευτική Αθήνα ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι πανικού αυτογνωσίαΥπογονιμότητα αναλυτική ψυχοθεραπευτής ψυχολογία αυτοεκτίμηση διαταραχή διάσχιση ψυχολόγοι γονέων θανάτου εγκατάλειψη φαντασιώσεις κατάθλιψη μετρό αναπτυξιακή χαμηλή συμπεριφοράς γνωσιακή Αθήνα δυσκολίες πανικού κρίσεις βουλιμία άγχος προβλήματα ψυχοθεραπείας κενό φόβος προσέγγιση Ακρόπολη νευρική αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος διάχυτη ανορεξία αυτογνωσία συναισθήματα κέντρο ψυχοθεραπεία σχέσεις φοβίες συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια συνεδρίες ραντεβού Υπογονιμότητα γονέων εγκατάλειψη άγχος αναπτυξιακή ψυχολογία κατάθλιψη δυσκολίες ψυχολόγος ψυχοθεραπεία μετρό ραντεβού διάσχιση αυτοεκτίμηση συνεδρίες χαμηλή νευρική Αθήνα ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία φόβος αυτοπραγμάτωση αναλυτική ψυχολόγοι φαντασιώσεις προσέγγιση κρίσεις συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής κέντρο σχέσεις διάχυτη γνωσιακή πανικού αυτογνωσία κενό προβλήματα θανάτου ψυχοθεραπείας συμβουλευτική βουλιμία συναισθήματα διαταραχή Ακρόπολη φοβίες Υπογονιμότητα κέντρο φόβος φαντασιώσεις προβλήματα αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση προσέγγιση ραντεβού ψυχολόγοι συναισθήματα κενό διαταραχή θανάτου Ακρόπολη βουλιμία αυτογνωσία αναπτυξιακή Αθήνα συμβουλευτική σχέσεις φοβίες διάσχιση εγκατάλειψη κατάθλιψη νευρική δυσκολίες ψυχολογία διάχυτη συνεδρίες ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς γνωσιακή μετρό ψυχοθεραπευτής χαμηλή γονέων άγχος κρίσεις αναλυτική ψυχοθεραπείας ψυχολόγος ανορεξία πανικού ψυχοθεραπεύτρια Υπογονιμότητα αναλυτική ψυχοθεραπευτής κέντρο διάχυτη διαταραχή δυσκολίες κενό διάσχιση ανορεξία άγχος ραντεβού φαντασιώσεις πανικού μετρό αυτοπραγμάτωση χαμηλή ψυχολόγος ψυχοθεραπεία Ακρόπολη αυτογνωσία φόβος συναισθήματα ψυχολογία κατάθλιψη Αθήνα γονέων σχέσεις εγκατάλειψη φοβίες αναπτυξιακή προβλήματα ψυχολόγοι κρίσεις θανάτου συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία νευρική προσέγγιση συνεδρίες συμπεριφοράς γνωσιακή ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση