Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού ψυχολόγοι εγκατάλειψη δυσκολίες διαταραχή αυτοεκτίμηση Αθήνα αυτογνωσία ψυχοθεραπεύτρια κέντρο φόβος προβλήματα γονέων συνεδρίες αναπτυξιακή χαμηλή αυτοπραγμάτωση σχέσεις νευρική διάχυτη συμπεριφοράς ψυχολόγος ανορεξία μετρό ραντεβού συμβουλευτική ψυχοθεραπεία βουλιμία προσέγγιση κενό διάσχιση θανάτου άγχος ψυχολογία φαντασιώσεις συναισθήματα κατάθλιψη γνωσιακή φοβίες Ακρόπολη ψυχοθεραπείας κρίσεις ψυχοθεραπευτής αναλυτικήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος νευρική διάσχιση κατάθλιψη φαντασιώσεις αναπτυξιακή χαμηλή διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση ψυχολογία πανικού ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεία βουλιμία γνωσιακή ραντεβού αυτοπραγμάτωση Ακρόπολη κενό Αθήνα δυσκολίες σχέσεις ψυχολόγος προβλήματα γονέων κέντρο αναλυτική κρίσεις μετρό αυτογνωσία φοβίες συνεδρίες συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση ανορεξία διάχυτη θανάτου ψυχολόγοι συμβουλευτική εγκατάλειψη συναισθήματα ψυχοθεραπείας φόβος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής νευρική διάσχιση χαμηλή ψυχολογία φόβος βουλιμία αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς προβλήματα φαντασιώσεις ανορεξία ραντεβού συναισθήματα γονέων διάχυτη θανάτου ψυχοθεραπείας προσέγγιση μετρό ψυχολόγος αναλυτική διαταραχή Ακρόπολη κρίσεις κατάθλιψη συμβουλευτική αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια πανικού γνωσιακή κενό εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία δυσκολίες φοβίες κέντρο αυτογνωσία Αθήνα ψυχολόγοι σχέσεις άγχος συνεδρίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Αθήνα ψυχολόγος συμπεριφοράς ανορεξία κενό αυτογνωσία βουλιμία γονέων άγχος συναισθήματα θανάτου αναπτυξιακή προσέγγιση πανικού χαμηλή δυσκολίες Ακρόπολη σχέσεις ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση γνωσιακή κέντρο φοβίες ψυχοθεραπευτής ραντεβού φόβος διαταραχή κρίσεις ψυχολογία συμβουλευτική συνεδρίες νευρική φαντασιώσεις διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα διάσχιση εγκατάλειψη αναλυτική μετρό κατάθλιψη ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος διάσχιση ραντεβού γνωσιακή εγκατάλειψη κέντρο συναισθήματα αυτοπραγμάτωση πανικού νευρική θανάτου διάχυτη βουλιμία προσέγγιση αναπτυξιακή προβλήματα ψυχολογία σχέσεις κατάθλιψη φοβίες Αθήνα αυτοεκτίμηση αναλυτική γονέων ψυχοθεραπευτής διαταραχή δυσκολίες ανορεξία συμβουλευτική άγχος φαντασιώσεις συμπεριφοράς μετρό Ακρόπολη κενό ψυχολόγος ψυχολόγοι ψυχοθεραπεία συνεδρίες αυτογνωσία κρίσεις χαμηλή ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια