Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή κρίσεις αυτοπραγμάτωση προβλήματα διάσχιση θανάτου ραντεβού ανορεξία σχέσεις γονέων άγχος προσέγγιση αναπτυξιακή ψυχολογία πανικού ψυχολόγοι κενό διαταραχή μετρό συμβουλευτική Αθήνα συναισθήματα ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία αυτογνωσία αναλυτική φοβίες γνωσιακή Ακρόπολη ψυχολόγος εγκατάλειψη βουλιμία συνεδρίες νευρική κέντρο συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση φόβος διάχυτη φαντασιώσεις δυσκολίες κατάθλιψη ψυχοθεραπευτήςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις σχέσεις ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση ανορεξία διάχυτη πανικού εγκατάλειψη γονέων κρίσεις ψυχολόγος νευρική ψυχοθεραπείας Ακρόπολη συμβουλευτική διάσχιση χαμηλή συμπεριφοράς κενό ψυχολογία ραντεβού διαταραχή συνεδρίες θανάτου γνωσιακή ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι προσέγγιση Αθήνα αναπτυξιακή άγχος συναισθήματα αναλυτική φόβος προβλήματα φοβίες κατάθλιψη αυτογνωσία κέντρο βουλιμία δυσκολίες μετρό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ανορεξία χαμηλή αναλυτική σχέσεις αυτογνωσία γνωσιακή ψυχολόγος άγχος μετρό προσέγγιση διαταραχή κενό Ακρόπολη αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία βουλιμία διάχυτη συνεδρίες φόβος συναισθήματα δυσκολίες συμβουλευτική ψυχολογία ψυχοθεραπείας νευρική διάσχιση ψυχοθεραπευτής κέντρο ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση πανικού φαντασιώσεις θανάτου ραντεβού προβλήματα φοβίες ψυχολόγοι γονέων συμπεριφοράς κρίσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ραντεβού Ακρόπολη αναλυτική χαμηλή ψυχοθεραπευτής αναπτυξιακή προσέγγιση συμπεριφοράς θανάτου βουλιμία ψυχολόγοι φαντασιώσεις φόβος συναισθήματα συμβουλευτική κρίσεις προβλήματα άγχος φοβίες διαταραχή νευρική ψυχοθεραπεία σχέσεις διάσχιση γνωσιακή εγκατάλειψη κέντρο Αθήνα αυτογνωσία μετρό ανορεξία ψυχοθεραπείας πανικού γονέων ψυχολόγος δυσκολίες διάχυτη αυτοπραγμάτωση ψυχολογία συνεδρίες κατάθλιψη κενό αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό ψυχολόγοι γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος συμβουλευτική προβλήματα αυτοπραγμάτωση χαμηλή κατάθλιψη θανάτου δυσκολίες συναισθήματα συνεδρίες σχέσεις διαταραχή κρίσεις ψυχοθεραπείας αυτογνωσία εγκατάλειψη ανορεξία βουλιμία αναλυτική πανικού διάσχιση φόβος Ακρόπολη συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής Αθήνα ψυχολογία αυτοεκτίμηση φοβίες αναπτυξιακή γονέων ψυχοθεραπεία διάχυτη νευρική ραντεβού κενό φαντασιώσεις κέντρο προσέγγιση άγχος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό βουλιμία ψυχοθεραπευτής φοβίες συναισθήματα ανορεξία ραντεβού διάσχιση άγχος προβλήματα Αθήνα προσέγγιση ψυχολόγος πανικού αυτοπραγμάτωση κέντρο νευρική δυσκολίες ψυχολόγοι συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη θανάτου φόβος διαταραχή γνωσιακή διάχυτη σχέσεις ψυχοθεραπεία ψυχολογία αυτογνωσία κρίσεις χαμηλή αναπτυξιακή φαντασιώσεις κενό Ακρόπολη συνεδρίες ψυχοθεραπεύτρια συμβουλευτική κατάθλιψη ψυχοθεραπείας γονέων αναλυτική