Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση φόβος χαμηλή ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι προβλήματα φοβίες φαντασιώσεις μετρό Ακρόπολη κρίσεις προσέγγιση ψυχοθεραπείας δυσκολίες ψυχολόγος αναπτυξιακή θανάτου γνωσιακή συμπεριφοράς διάχυτη κέντρο ψυχολογία αυτοεκτίμηση αναλυτική ψυχοθεραπεία Αθήνα πανικού διαταραχή άγχος σχέσεις συνεδρίες γονέων βουλιμία ανορεξία συναισθήματα κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια κενό εγκατάλειψη συμβουλευτική νευρική αυτογνωσία ραντεβού αυτοπραγμάτωσηΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση Ακρόπολη συναισθήματα ψυχολογία αναπτυξιακή συνεδρίες προσέγγιση φόβος Αθήνα σχέσεις ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια εγκατάλειψη γνωσιακή πανικού αναλυτική διάσχιση ψυχοθεραπευτής φοβίες βουλιμία χαμηλή φαντασιώσεις συμπεριφοράς θανάτου συμβουλευτική ψυχοθεραπεία αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία γονέων κατάθλιψη διαταραχή ψυχοθεραπείας μετρό ψυχολόγος ψυχολόγοι κενό νευρική κέντρο δυσκολίες προβλήματα κρίσεις ανορεξία άγχος διάχυτη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κρίσεις πανικού ψυχολόγος συνεδρίες αυτοπραγμάτωση Αθήνα κενό συμβουλευτική διάσχιση αναλυτική γνωσιακή διάχυτη φοβίες εγκατάλειψη ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια φαντασιώσεις ψυχοθεραπευτής κατάθλιψη αναπτυξιακή χαμηλή θανάτου μετρό φόβος συμπεριφοράς ψυχολογία γονέων προβλήματα άγχος ανορεξία σχέσεις κέντρο διαταραχή ψυχολόγοι αυτοεκτίμηση αυτογνωσία ψυχοθεραπείας βουλιμία νευρική συναισθήματα Ακρόπολη δυσκολίες προσέγγιση ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση πανικού φαντασιώσεις συμπεριφοράς κενό προσέγγιση Ακρόπολη κρίσεις εγκατάλειψη χαμηλή διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια φόβος διαταραχή ψυχολόγοι βουλιμία δυσκολίες διάσχιση σχέσεις προβλήματα ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής φοβίες άγχος θανάτου συναισθήματα ψυχοθεραπεία αναλυτική κέντρο γονέων γνωσιακή συνεδρίες αναπτυξιακή μετρό νευρική ανορεξία Αθήνα συμβουλευτική κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας ραντεβού ψυχολογία αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγος αναλυτική αυτογνωσία συνεδρίες ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη συμπεριφοράς άγχος διάχυτη γονέων φοβίες κέντρο φόβος ψυχοθεραπείας ανορεξία αναπτυξιακή εγκατάλειψη συναισθήματα δυσκολίες διαταραχή θανάτου κατάθλιψη ψυχολόγοι κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή βουλιμία νευρική διάσχιση αυτοπραγμάτωση σχέσεις Αθήνα ψυχοθεραπεία πανικού ραντεβού γνωσιακή φαντασιώσεις συμβουλευτική μετρό κενό προσέγγιση ψυχολογία προβλήματα αυτοεκτίμηση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοπραγμάτωση συναισθήματα διάσχιση ψυχολογία χαμηλή θανάτου φόβος Αθήνα φαντασιώσεις γνωσιακή αναλυτική συμπεριφοράς μετρό ψυχοθεραπευτής πανικού διάχυτη ανορεξία ψυχοθεραπεία ψυχολόγος φοβίες ψυχοθεραπείας αναπτυξιακή βουλιμία άγχος κρίσεις εγκατάλειψη συμβουλευτική ραντεβού αυτογνωσία συνεδρίες σχέσεις κενό Ακρόπολη νευρική ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση προβλήματα δυσκολίες κατάθλιψη κέντρο διαταραχή προσέγγιση γονέων ψυχολόγοι