Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… εγκατάλειψη κατάθλιψη δυσκολίες κενό φοβίες φόβος ψυχοθεραπεία άγχος αναλυτική αυτοπραγμάτωση συναισθήματα κρίσεις αυτοεκτίμηση ανορεξία βουλιμία ψυχολόγοι ψυχολογία φαντασιώσεις γονέων ψυχολόγος συμπεριφοράς διάσχιση θανάτου νευρική διάχυτη γνωσιακή μετρό διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη ραντεβού αναπτυξιακή σχέσεις συνεδρίες συμβουλευτική χαμηλή Αθήνα πανικού προβλήματα προσέγγιση κέντρο ψυχοθεραπείαςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία συναισθήματα ανορεξία δυσκολίες αναλυτική διαταραχή φαντασιώσεις κρίσεις κενό κατάθλιψη ραντεβού Αθήνα φοβίες πανικού αυτογνωσία γνωσιακή χαμηλή εγκατάλειψη μετρό νευρική γονέων διάχυτη αναπτυξιακή προβλήματα κέντρο ψυχολογία φόβος ψυχοθεραπευτής συνεδρίες ψυχολόγος προσέγγιση Ακρόπολη διάσχιση άγχος ψυχολόγοι αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας θανάτου συμβουλευτική σχέσεις βουλιμία συμπεριφοράς αυτοπραγμάτωση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπείας συμβουλευτική εγκατάλειψη διάσχιση θανάτου ραντεβού νευρική αυτοπραγμάτωση διάχυτη αναπτυξιακή φοβίες ψυχολόγοι ψυχολόγος διαταραχή μετρό ψυχολογία ανορεξία φαντασιώσεις προσέγγιση ψυχοθεραπεύτρια συνεδρίες Αθήνα γνωσιακή ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεία κρίσεις αναλυτική δυσκολίες πανικού αυτοεκτίμηση συναισθήματα κατάθλιψη Ακρόπολη κενό φόβος κέντρο βουλιμία άγχος γονέων σχέσεις συμπεριφοράς χαμηλή αυτογνωσία προβλήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό διαταραχή ψυχολόγος κέντρο αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπευτής ανορεξία αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη φαντασιώσεις φοβίες ψυχολόγοι φόβος δυσκολίες Αθήνα άγχος βουλιμία γνωσιακή θανάτου ψυχολογία ψυχοθεραπείας πανικού συμβουλευτική προσέγγιση συναισθήματα νευρική εγκατάλειψη κρίσεις προβλήματα κατάθλιψη συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση κενό ραντεβού χαμηλή σχέσεις γονέων συνεδρίες Ακρόπολη αυτογνωσία αναπτυξιακή διάσχιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία συνεδρίες ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση πανικού συναισθήματα μετρό κρίσεις ψυχολόγοι κατάθλιψη ανορεξία δυσκολίες συμβουλευτική αυτογνωσία αναλυτική διάσχιση γονέων φόβος εγκατάλειψη συμπεριφοράς σχέσεις ραντεβού κενό φοβίες διαταραχή βουλιμία θανάτου ψυχολόγος προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπευτής Αθήνα διάχυτη γνωσιακή Ακρόπολη αναπτυξιακή κέντρο άγχος φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση νευρική ψυχολογία χαμηλή προσέγγιση