Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή φοβίες αναπτυξιακή γνωσιακή αυτοπραγμάτωση ψυχολόγοι Ακρόπολη μετρό συμπεριφοράς πανικού συναισθήματα κέντρο διάσχιση ψυχολογία διάχυτη Αθήνα δυσκολίες νευρική εγκατάλειψη ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα ανορεξία αυτοεκτίμηση αυτογνωσία διαταραχή γονέων ψυχολόγος αναλυτική άγχος φόβος σχέσεις θανάτου κρίσεις φαντασιώσεις κατάθλιψη ραντεβού ψυχοθεραπευτής κενό συμβουλευτική συνεδρίες ψυχοθεραπεία προσέγγιση βουλιμία ψυχοθεραπείαςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προσέγγιση προβλήματα ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση δυσκολίες ραντεβού νευρική αυτοεκτίμηση βουλιμία αναλυτική ψυχολόγος κενό ψυχοθεραπεύτρια κρίσεις κέντρο θανάτου γονέων χαμηλή ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη φαντασιώσεις διαταραχή ψυχολογία άγχος ψυχοθεραπεία Αθήνα Ακρόπολη αναπτυξιακή ανορεξία μετρό συμπεριφοράς διάσχιση συναισθήματα φόβος αυτογνωσία πανικού ψυχοθεραπευτής συμβουλευτική φοβίες σχέσεις κατάθλιψη διάχυτη γνωσιακή συνεδρίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική ανορεξία κρίσεις αυτοεκτίμηση δυσκολίες κατάθλιψη σχέσεις συμβουλευτική διάχυτη γονέων διάσχιση θανάτου συνεδρίες χαμηλή ψυχοθεραπευτής κέντρο συναισθήματα αυτογνωσία άγχος εγκατάλειψη ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση κενό ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού φοβίες Αθήνα ψυχολόγος ψυχοθεραπείας φόβος αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία διαταραχή συμπεριφοράς προβλήματα βουλιμία αναλυτική πανικού προσέγγιση Ακρόπολη ψυχολογία γνωσιακή μετρό φαντασιώσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη προβλήματα προσέγγιση ανορεξία διάχυτη διάσχιση αυτοεκτίμηση γνωσιακή θανάτου φοβίες κρίσεις ψυχοθεραπείας ψυχολογία ψυχοθεραπευτής γονέων αναλυτική ραντεβού εγκατάλειψη αυτογνωσία Αθήνα νευρική συμβουλευτική συναισθήματα άγχος πανικού συνεδρίες συμπεριφοράς κατάθλιψη δυσκολίες διαταραχή αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος χαμηλή ψυχοθεραπεία βουλιμία σχέσεις κενό φόβος ψυχοθεραπεύτρια αναπτυξιακή κέντρο ψυχολόγοι φαντασιώσεις μετρό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κρίσεις πανικού γονέων συμπεριφοράς κενό κέντρο άγχος διάσχιση ψυχολόγος δυσκολίες συμβουλευτική θανάτου ψυχοθεραπείας προσέγγιση εγκατάλειψη ανορεξία φόβος χαμηλή σχέσεις Αθήνα αυτογνωσία νευρική συνεδρίες κατάθλιψη αναλυτική ψυχολόγοι προβλήματα συναισθήματα Ακρόπολη αυτοπραγμάτωση διαταραχή αυτοεκτίμηση μετρό βουλιμία αναπτυξιακή γνωσιακή ραντεβού ψυχοθεραπευτής ψυχολογία διάχυτη φοβίες ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια