Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη ψυχολογία αναλυτική κρίσεις Ακρόπολη συνεδρίες διαταραχή ανορεξία θανάτου γονέων συμπεριφοράς ραντεβού μετρό συναισθήματα χαμηλή συμβουλευτική κέντρο ψυχοθεραπεία σχέσεις αναπτυξιακή άγχος ψυχολόγοι κενό Αθήνα εγκατάλειψη προσέγγιση δυσκολίες ψυχολόγος βουλιμία φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση φοβίες διάσχιση φόβος ψυχοθεραπευτής διάχυτη νευρική αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας αυτογνωσία προβλήματα γνωσιακή πανικούΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία διάσχιση φόβος ψυχολόγοι αναπτυξιακή βουλιμία γνωσιακή ραντεβού αυτοεκτίμηση άγχος κέντρο συμβουλευτική κατάθλιψη διαταραχή σχέσεις αναλυτική φοβίες προβλήματα ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς χαμηλή δυσκολίες ψυχολόγος κενό συνεδρίες γονέων συναισθήματα αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις ανορεξία πανικού διάχυτη θανάτου ψυχολογία μετρό προσέγγιση Αθήνα κρίσεις αυτογνωσία νευρική ψυχοθεραπευτής Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό ψυχοθεραπευτής ψυχολογία νευρική γνωσιακή διάσχιση ψυχολόγος θανάτου πανικού αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας Αθήνα συναισθήματα άγχος χαμηλή προσέγγιση φαντασιώσεις ραντεβού κέντρο Ακρόπολη ψυχολόγοι φόβος αυτοπραγμάτωση αναλυτική γονέων κρίσεις δυσκολίες συνεδρίες αυτοεκτίμηση συμβουλευτική εγκατάλειψη ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία αυτογνωσία διάχυτη ανορεξία διαταραχή φοβίες σχέσεις συμπεριφοράς προβλήματα κενό κατάθλιψη ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση κενό προβλήματα συμβουλευτική χαμηλή αυτογνωσία βουλιμία ψυχολογία ψυχολόγος διαταραχή κρίσεις φόβος Αθήνα Ακρόπολη ανορεξία γνωσιακή μετρό νευρική δυσκολίες θανάτου πανικού γονέων αναλυτική διάσχιση εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς σχέσεις κέντρο ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια φοβίες συναισθήματα ψυχοθεραπευτής διάχυτη προσέγγιση ραντεβού φαντασιώσεις συνεδρίες άγχος ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων διάσχιση ανορεξία ραντεβού διαταραχή μετρό φόβος συναισθήματα φαντασιώσεις κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια θανάτου προσέγγιση κέντρο γνωσιακή κρίσεις δυσκολίες ψυχοθεραπεία Αθήνα προβλήματα συνεδρίες πανικού συμβουλευτική διάχυτη αναλυτική χαμηλή κενό ψυχολόγοι αυτογνωσία άγχος αυτοεκτίμηση Ακρόπολη ψυχολογία φοβίες εγκατάλειψη αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση σχέσεις ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής νευρική συμπεριφοράς βουλιμία