Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος συναισθήματα γνωσιακή κενό προσέγγιση φοβίες ψυχολογία φαντασιώσεις Αθήνα γονέων Ακρόπολη ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις ψυχοθεραπεία προβλήματα συμβουλευτική φόβος εγκατάλειψη άγχος ραντεβού διαταραχή διάσχιση ψυχοθεραπείας συνεδρίες διάχυτη αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη κρίσεις χαμηλή μετρό συμπεριφοράς αναπτυξιακή κέντρο αυτογνωσία βουλιμία δυσκολίες ανορεξία αναλυτική θανάτου ψυχολόγοι πανικούΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση ραντεβού σχέσεις Αθήνα αυτοπραγμάτωση άγχος ψυχολόγος φόβος αναπτυξιακή ψυχολογία συμπεριφοράς διάχυτη νευρική ψυχοθεραπευτής ανορεξία πανικού διάσχιση διαταραχή κατάθλιψη φοβίες φαντασιώσεις Ακρόπολη συνεδρίες ψυχοθεραπεύτρια γονέων δυσκολίες ψυχοθεραπεία κέντρο ψυχολόγοι συμβουλευτική κενό προβλήματα εγκατάλειψη αναλυτική γνωσιακή μετρό κρίσεις προσέγγιση χαμηλή θανάτου συναισθήματα βουλιμία αυτογνωσία ψυχοθεραπείας Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη αυτοεκτίμηση διάσχιση αναλυτική αυτογνωσία βουλιμία ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα κενό σχέσεις εγκατάλειψη Ακρόπολη ψυχολόγος διάχυτη ψυχοθεραπείας συναισθήματα κέντρο ραντεβού ψυχοθεραπεία ψυχολογία πανικού μετρό νευρική δυσκολίες γονέων συμβουλευτική χαμηλή θανάτου αυτοπραγμάτωση άγχος προβλήματα συνεδρίες γνωσιακή ανορεξία φοβίες αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής φόβος συμπεριφοράς κρίσεις διαταραχή ψυχολόγοι προσέγγιση φαντασιώσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων διάσχιση διάχυτη συμβουλευτική αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία εγκατάλειψη κενό δυσκολίες κέντρο ψυχολόγος φοβίες προσέγγιση βουλιμία συμπεριφοράς διαταραχή Ακρόπολη συναισθήματα συνεδρίες σχέσεις αυτοπραγμάτωση κρίσεις ψυχολογία ψυχοθεραπεία πανικού φαντασιώσεις ψυχολόγοι χαμηλή αναπτυξιακή νευρική ραντεβού ψυχοθεραπείας Αθήνα αναλυτική κατάθλιψη αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής άγχος θανάτου μετρό γνωσιακή προβλήματα φόβος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ανορεξία εγκατάλειψη Αθήνα προσέγγιση διάσχιση Ακρόπολη διάχυτη ψυχολόγοι φαντασιώσεις θανάτου γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες πανικού γονέων αναπτυξιακή χαμηλή ψυχολογία συμβουλευτική άγχος βουλιμία αυτογνωσία κέντρο συμπεριφοράς φόβος διαταραχή κενό αναλυτική κρίσεις σχέσεις ψυχολόγος νευρική μετρό αυτοπραγμάτωση φοβίες αυτοεκτίμηση ραντεβού ψυχοθεραπεία προβλήματα συνεδρίες κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας συναισθήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία συμβουλευτική κενό κέντρο νευρική ανορεξία ψυχοθεραπευτής προβλήματα θανάτου δυσκολίες ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση άγχος αυτογνωσία Ακρόπολη ραντεβού μετρό ψυχολόγος αυτοεκτίμηση διάσχιση εγκατάλειψη συνεδρίες Αθήνα φόβος ψυχολόγοι γνωσιακή προσέγγιση γονέων διαταραχή διάχυτη φαντασιώσεις κρίσεις αναπτυξιακή συμπεριφοράς σχέσεις αναλυτική χαμηλή φοβίες συναισθήματα ψυχολογία βουλιμία