Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… σχέσεις φόβος ψυχολόγος διάχυτη γνωσιακή συναισθήματα αυτοεκτίμηση συμβουλευτική ψυχοθεραπεία συνεδρίες ανορεξία φοβίες ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση πανικού αναπτυξιακή θανάτου εγκατάλειψη χαμηλή αυτογνωσία ψυχολόγοι διάσχιση ψυχολογία Αθήνα αναλυτική συμπεριφοράς Ακρόπολη κατάθλιψη άγχος κενό ραντεβού μετρό βουλιμία προβλήματα δυσκολίες νευρική ψυχοθεραπευτής κέντρο ψυχοθεραπείας γονέων διαταραχή αυτοπραγμάτωση κρίσεις φαντασιώσειςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… βουλιμία κατάθλιψη προβλήματα εγκατάλειψη ψυχολόγοι διάσχιση ψυχοθεραπεύτρια συναισθήματα διάχυτη συνεδρίες μετρό Ακρόπολη ραντεβού ανορεξία συμπεριφοράς κέντρο θανάτου νευρική φαντασιώσεις συμβουλευτική κρίσεις αναπτυξιακή δυσκολίες χαμηλή προσέγγιση ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπευτής αναλυτική διαταραχή φόβος ψυχοθεραπεία γονέων ψυχολογία πανικού αυτογνωσία φοβίες άγχος Αθήνα κενό αυτοπραγμάτωση σχέσεις γνωσιακή ψυχολόγος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φοβίες αναπτυξιακή δυσκολίες φαντασιώσεις συνεδρίες μετρό διάσχιση σχέσεις κατάθλιψη κέντρο άγχος φόβος αυτοεκτίμηση διαταραχή νευρική ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία κρίσεις συναισθήματα διάχυτη ανορεξία ψυχοθεραπευτής συμβουλευτική πανικού γνωσιακή εγκατάλειψη ψυχολογία ψυχολόγος Αθήνα προσέγγιση ραντεβού αυτογνωσία προβλήματα ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας κενό ψυχολόγοι θανάτου συμπεριφοράς αυτοπραγμάτωση χαμηλή Ακρόπολη γονέων αναλυτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική ραντεβού γονέων ανορεξία αναπτυξιακή συνεδρίες διάσχιση εγκατάλειψη συμπεριφοράς πανικού Αθήνα συναισθήματα χαμηλή φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία διαταραχή κενό ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος κέντρο ψυχοθεραπείας προβλήματα φόβος κρίσεις διάχυτη άγχος δυσκολίες θανάτου κατάθλιψη γνωσιακή αυτοεκτίμηση αναλυτική μετρό συμβουλευτική φοβίες ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση Ακρόπολη ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση αυτογνωσία βουλιμία σχέσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπευτής χαμηλή γονέων κέντρο γνωσιακή συμπεριφοράς δυσκολίες Αθήνα διάσχιση Ακρόπολη αναπτυξιακή πανικού προβλήματα μετρό κενό προσέγγιση αυτογνωσία διαταραχή φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεία αναλυτική συναισθήματα φόβος βουλιμία νευρική συνεδρίες θανάτου φοβίες ψυχολόγοι εγκατάλειψη ραντεβού ψυχοθεραπείας κατάθλιψη άγχος ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις ψυχολόγος κρίσεις ανορεξία συμβουλευτική διάχυτη αυτοπραγμάτωση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό θανάτου νευρική ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια κενό πανικού ψυχολογία ραντεβού αυτογνωσία συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής γνωσιακή φόβος άγχος διάσχιση συμβουλευτική διάχυτη σχέσεις αυτοπραγμάτωση δυσκολίες Αθήνα αυτοεκτίμηση συνεδρίες γονέων Ακρόπολη φαντασιώσεις ανορεξία προβλήματα ψυχοθεραπεία διαταραχή ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι προσέγγιση συναισθήματα κατάθλιψη εγκατάλειψη αναπτυξιακή φοβίες κέντρο αναλυτική βουλιμία κρίσεις χαμηλή