Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… βουλιμία αυτοεκτίμηση ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση διαταραχή διάσχιση νευρική πανικού ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής Αθήνα συναισθήματα γνωσιακή συμβουλευτική θανάτου αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη διάχυτη σχέσεις φόβος Ακρόπολη ψυχολογία ψυχοθεραπείας προβλήματα γονέων κέντρο κενό αναλυτική εγκατάλειψη συμπεριφοράς συνεδρίες ψυχολόγοι χαμηλή αυτογνωσία κρίσεις μετρό άγχος ανορεξία ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις φοβίες δυσκολίεςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση συνεδρίες προβλήματα συναισθήματα ψυχολόγοι γνωσιακή συμπεριφοράς προσέγγιση αυτογνωσία νευρική πανικού σχέσεις συμβουλευτική διάσχιση αναλυτική χαμηλή ψυχολογία αναπτυξιακή δυσκολίες ψυχοθεραπεία κενό Ακρόπολη εγκατάλειψη φοβίες μετρό αυτοεκτίμηση διάχυτη διαταραχή ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα βουλιμία θανάτου ανορεξία κατάθλιψη φόβος άγχος ραντεβού κέντρο ψυχολόγος κρίσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη Ακρόπολη συναισθήματα πανικού εγκατάλειψη συμβουλευτική ψυχοθεραπευτής δυσκολίες βουλιμία νευρική ψυχολογία κενό γνωσιακή αναπτυξιακή κρίσεις ψυχολόγοι αυτογνωσία θανάτου χαμηλή ανορεξία διάχυτη ψυχοθεραπείας ψυχολόγος φοβίες διαταραχή άγχος διάσχιση αυτοπραγμάτωση κέντρο σχέσεις αναλυτική προσέγγιση συνεδρίες ραντεβού ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις μετρό αυτοεκτίμηση γονέων φόβος Αθήνα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολογία κατάθλιψη εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση συνεδρίες αναλυτική αυτογνωσία σχέσεις προσέγγιση ραντεβού ψυχοθεραπευτής κενό μετρό συμβουλευτική θανάτου ψυχολόγοι νευρική βουλιμία κρίσεις διαταραχή αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία Αθήνα συναισθήματα γονέων διάσχιση φαντασιώσεις φόβος άγχος ψυχολόγος χαμηλή γνωσιακή ψυχοθεραπείας διάχυτη προβλήματα ανορεξία αυτοπραγμάτωση Ακρόπολη δυσκολίες κέντρο ψυχοθεραπεύτρια φοβίες συμπεριφοράς πανικού Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναπτυξιακή πανικού συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση αυτογνωσία φόβος συναισθήματα κρίσεις ψυχολόγοι μετρό θανάτου κενό κέντρο νευρική βουλιμία γονέων χαμηλή εγκατάλειψη Ακρόπολη κατάθλιψη σχέσεις ψυχοθεραπείας φαντασιώσεις δυσκολίες ψυχολογία ανορεξία διάχυτη ψυχολόγος αναλυτική ψυχοθεραπευτής αυτοπραγμάτωση φοβίες συμβουλευτική ψυχοθεραπεία συνεδρίες ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή ραντεβού διάσχιση διαταραχή Αθήνα προσέγγιση άγχος προβλήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… θανάτου εγκατάλειψη γνωσιακή βουλιμία αυτογνωσία δυσκολίες ψυχοθεραπεία αναλυτική προσέγγιση σχέσεις αναπτυξιακή γονέων χαμηλή κενό φαντασιώσεις ψυχολόγοι φόβος ψυχοθεραπευτής νευρική συμβουλευτική προβλήματα άγχος φοβίες αυτοεκτίμηση ραντεβού κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία ψυχολογία Ακρόπολη ψυχοθεραπείας πανικού συνεδρίες συμπεριφοράς κέντρο μετρό συναισθήματα διάχυτη διάσχιση ψυχολόγος Αθήνα κατάθλιψη διαταραχή αυτοπραγμάτωση