Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γνωσιακή φαντασιώσεις διάχυτη γονέων διαταραχή κρίσεις ψυχολογία ανορεξία δυσκολίες νευρική αυτοπραγμάτωση εγκατάλειψη ψυχοθεραπευτής θανάτου συμβουλευτική Ακρόπολη ψυχολόγοι ψυχοθεραπείας συμπεριφοράς ψυχολόγος σχέσεις βουλιμία μετρό συναισθήματα προβλήματα κατάθλιψη αυτογνωσία κέντρο Αθήνα πανικού χαμηλή αναλυτική διάσχιση προσέγγιση κενό αναπτυξιακή ραντεβού αυτοεκτίμηση άγχος φοβίες ψυχοθεραπεία φόβος συνεδρίες ψυχοθεραπεύτριαΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη βουλιμία διαταραχή συναισθήματα κέντρο διάχυτη πανικού αυτοεκτίμηση αναπτυξιακή ψυχολόγοι γνωσιακή ραντεβού χαμηλή κενό προσέγγιση αναλυτική κρίσεις νευρική ψυχοθεραπεία εγκατάλειψη συμβουλευτική αυτογνωσία προβλήματα ανορεξία μετρό φοβίες ψυχοθεραπείας φόβος σχέσεις συνεδρίες ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα αυτοπραγμάτωση συμπεριφοράς άγχος Ακρόπολη διάσχιση γονέων δυσκολίες φαντασιώσεις ψυχολόγος ψυχολογία θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γνωσιακή γονέων συμπεριφοράς προσέγγιση διάσχιση άγχος αυτοπραγμάτωση προβλήματα ψυχολόγοι δυσκολίες διάχυτη μετρό κρίσεις συναισθήματα αναπτυξιακή κέντρο ραντεβού φοβίες ψυχολογία σχέσεις αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας πανικού ψυχοθεραπεύτρια συνεδρίες βουλιμία Αθήνα νευρική ανορεξία ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεία φόβος θανάτου διαταραχή αυτογνωσία κενό φαντασιώσεις ψυχολόγος κατάθλιψη χαμηλή αναλυτική συμβουλευτική Ακρόπολη εγκατάλειψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… θανάτου διαταραχή κενό συναισθήματα αυτογνωσία αυτοεκτίμηση διάχυτη φόβος ψυχολόγοι γονέων άγχος αναλυτική συμβουλευτική χαμηλή κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής πανικού αναπτυξιακή σχέσεις προσέγγιση γνωσιακή εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας ψυχολογία ραντεβού αυτοπραγμάτωση μετρό ανορεξία συνεδρίες διάσχιση προβλήματα κρίσεις κέντρο ψυχολόγος ψυχοθεραπεία Ακρόπολη ψυχοθεραπεύτρια νευρική φαντασιώσεις βουλιμία Αθήνα συμπεριφοράς φοβίες δυσκολίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Αθήνα Ακρόπολη χαμηλή ψυχοθεραπευτής συναισθήματα ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις φόβος άγχος μετρό συμβουλευτική αυτογνωσία προσέγγιση ψυχολογία θανάτου συνεδρίες αυτοπραγμάτωση γονέων φαντασιώσεις κατάθλιψη αναλυτική γνωσιακή κρίσεις φοβίες κενό ανορεξία αναπτυξιακή συμπεριφοράς εγκατάλειψη κέντρο πανικού ραντεβού ψυχολόγοι βουλιμία διάχυτη ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία διάσχιση νευρική αυτοεκτίμηση προβλήματα διαταραχή ψυχολόγος δυσκολίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία πανικού αυτογνωσία κέντρο νευρική συνεδρίες ψυχολογία συναισθήματα αναλυτική ραντεβού αυτοεκτίμηση προσέγγιση διάχυτη ανορεξία γονέων ψυχοθεραπείας άγχος σχέσεις συμβουλευτική Αθήνα ψυχολόγοι μετρό κατάθλιψη χαμηλή δυσκολίες κενό θανάτου αυτοπραγμάτωση γνωσιακή αναπτυξιακή κρίσεις φόβος διαταραχή εγκατάλειψη προβλήματα Ακρόπολη φαντασιώσεις συμπεριφοράς φοβίες διάσχιση ψυχολόγος βουλιμία ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια