Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις μετρό αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία ψυχολογία προβλήματα ψυχολόγος διάσχιση θανάτου ανορεξία αυτοεκτίμηση γονέων κέντρο εγκατάλειψη ψυχοθεραπευτής συναισθήματα Ακρόπολη κατάθλιψη συνεδρίες συμπεριφοράς ψυχολόγοι γνωσιακή αυτογνωσία βουλιμία δυσκολίες φόβος ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια κρίσεις νευρική αναλυτική προσέγγιση άγχος διάχυτη ψυχοθεραπείας πανικού συμβουλευτική διαταραχή σχέσεις φοβίες αναπτυξιακή Αθήνα κενό χαμηλήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ραντεβού δυσκολίες προβλήματα βουλιμία ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία χαμηλή διάχυτη διάσχιση ψυχολόγοι διαταραχή προσέγγιση αναλυτική εγκατάλειψη γονέων κατάθλιψη νευρική αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση ψυχολόγος άγχος συμβουλευτική Ακρόπολη πανικού κενό συναισθήματα κρίσεις ψυχολογία γνωσιακή ψυχοθεραπευτής φοβίες ψυχοθεραπείας μετρό αυτοπραγμάτωση συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις συνεδρίες ανορεξία κέντρο Αθήνα σχέσεις φόβος θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κέντρο άγχος σχέσεις προβλήματα φαντασιώσεις δυσκολίες συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία συναισθήματα ανορεξία Ακρόπολη γονέων ραντεβού νευρική ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία Αθήνα ψυχολόγοι θανάτου φοβίες χαμηλή φόβος κρίσεις αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπευτής πανικού ψυχοθεραπείας κενό προσέγγιση γνωσιακή αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος διαταραχή κατάθλιψη αναπτυξιακή διάσχιση συνεδρίες συμβουλευτική ψυχολογία μετρό αναλυτική διάχυτη εγκατάλειψη αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς κέντρο εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας θανάτου ψυχολόγοι ψυχολόγος φόβος μετρό κρίσεις ανορεξία γονέων αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπευτής διαταραχή ψυχολογία κενό γνωσιακή φοβίες συναισθήματα αυτοπραγμάτωση Αθήνα Ακρόπολη διάχυτη προσέγγιση αναπτυξιακή αυτογνωσία βουλιμία προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή φαντασιώσεις συνεδρίες κατάθλιψη άγχος αναλυτική διάσχιση πανικού ραντεβού δυσκολίες νευρική σχέσεις συμβουλευτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολογία δυσκολίες γονέων αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση βουλιμία προσέγγιση άγχος συμβουλευτική ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία κενό ραντεβού χαμηλή ψυχολόγοι διάχυτη συμπεριφοράς συναισθήματα αναλυτική κατάθλιψη διάσχιση πανικού νευρική φαντασιώσεις συνεδρίες μετρό φόβος κέντρο φοβίες ψυχολόγος Αθήνα ανορεξία αναπτυξιακή Ακρόπολη κρίσεις γνωσιακή ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας διαταραχή θανάτου σχέσεις προβλήματα