Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγος κρίσεις νευρική εγκατάλειψη γονέων αυτογνωσία ψυχολογία ραντεβού γνωσιακή συνεδρίες φόβος ψυχοθεραπεία δυσκολίες πανικού αναπτυξιακή αναλυτική Ακρόπολη ανορεξία σχέσεις προβλήματα διάχυτη αυτοπραγμάτωση Αθήνα συμβουλευτική βουλιμία μετρό χαμηλή φοβίες διαταραχή αυτοεκτίμηση ψυχολόγοι κατάθλιψη συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας κέντρο κενό φαντασιώσεις συναισθήματα διάσχιση άγχος προσέγγιση ψυχοθεραπευτής θανάτουΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γνωσιακή γονέων ραντεβού ψυχολογία ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή φαντασιώσεις φόβος κατάθλιψη αυτοεκτίμηση κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος χαμηλή πανικού ψυχοθεραπείας συμβουλευτική προσέγγιση αναλυτική κέντρο εγκατάλειψη διαταραχή διάσχιση Ακρόπολη νευρική αυτοπραγμάτωση σχέσεις συναισθήματα άγχος κενό διάχυτη προβλήματα θανάτου ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι μετρό αυτογνωσία συνεδρίες Αθήνα φοβίες ανορεξία δυσκολίες βουλιμία συμπεριφοράς Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διαταραχή αναλυτική ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση φοβίες ψυχολογία συνεδρίες ανορεξία συμβουλευτική μετρό φόβος συμπεριφοράς γνωσιακή Ακρόπολη βουλιμία πανικού ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα χαμηλή κατάθλιψη νευρική κενό Αθήνα ψυχοθεραπευτής εγκατάλειψη θανάτου διάσχιση σχέσεις ψυχοθεραπεία αυτογνωσία αναπτυξιακή διάχυτη γονέων συναισθήματα ραντεβού άγχος ψυχολόγοι προσέγγιση κρίσεις δυσκολίες κέντρο ψυχολόγος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συναισθήματα κενό συμβουλευτική χαμηλή Αθήνα νευρική ψυχολόγοι βουλιμία προσέγγιση αυτογνωσία αυτοεκτίμηση άγχος διαταραχή ψυχολόγος διάσχιση φόβος σχέσεις προβλήματα διάχυτη φαντασιώσεις κατάθλιψη δυσκολίες ψυχοθεραπείας αναπτυξιακή μετρό Ακρόπολη ραντεβού συνεδρίες εγκατάλειψη συμπεριφοράς ψυχολογία κρίσεις πανικού ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή φοβίες θανάτου αναλυτική αυτοπραγμάτωση γονέων ψυχοθεραπεία κέντρο ανορεξία ψυχοθεραπευτής Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες ψυχολόγος χαμηλή Αθήνα ψυχοθεραπεία συνεδρίες φαντασιώσεις διάχυτη αυτοπραγμάτωση συναισθήματα εγκατάλειψη ψυχολόγοι κατάθλιψη αναλυτική φόβος κέντρο ψυχοθεραπευτής αυτογνωσία σχέσεις ραντεβού πανικού ψυχοθεραπείας αναπτυξιακή κενό βουλιμία προβλήματα γονέων κρίσεις νευρική διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια διάσχιση άγχος γνωσιακή ψυχολογία συμπεριφοράς μετρό ανορεξία θανάτου Ακρόπολη προσέγγιση συμβουλευτική φοβίες αυτοεκτίμηση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολογία φαντασιώσεις φοβίες κέντρο ραντεβού προβλήματα ψυχοθεραπεία δυσκολίες συναισθήματα διάχυτη αυτοεκτίμηση αναλυτική κρίσεις νευρική προσέγγιση αναπτυξιακή ψυχολόγοι Ακρόπολη Αθήνα αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος διάσχιση βουλιμία φόβος άγχος συμβουλευτική εγκατάλειψη ανορεξία κατάθλιψη ψυχοθεραπείας κενό ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής γνωσιακή σχέσεις διαταραχή γονέων χαμηλή συμπεριφοράς θανάτου μετρό συνεδρίες πανικού