Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη μετρό διάχυτη ψυχοθεραπεία ραντεβού ψυχολόγος δυσκολίες αυτοπραγμάτωση ανορεξία ψυχολόγοι συναισθήματα ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση πανικού συμπεριφοράς κενό ψυχοθεραπευτής νευρική γνωσιακή σχέσεις κρίσεις ψυχολογία γονέων φαντασιώσεις βουλιμία διάσχιση προσέγγιση συμβουλευτική φόβος ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία Ακρόπολη θανάτου διαταραχή αναπτυξιακή άγχος Αθήνα προβλήματα φοβίες κέντρο χαμηλή αναλυτική συνεδρίεςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες συναισθήματα άγχος βουλιμία ραντεβού εγκατάλειψη ψυχολόγος αυτογνωσία διάχυτη διάσχιση συμβουλευτική κέντρο φόβος κατάθλιψη προσέγγιση αναλυτική κρίσεις φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία ψυχολόγοι προβλήματα γνωσιακή Αθήνα μετρό γονέων διαταραχή ανορεξία Ακρόπολη σχέσεις χαμηλή φοβίες αυτοπραγμάτωση πανικού συνεδρίες κενό ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπευτής θανάτου συμπεριφοράς αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας ψυχολογία νευρική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη βουλιμία κέντρο κενό συναισθήματα Αθήνα άγχος συμβουλευτική φοβίες ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος προβλήματα ανορεξία φαντασιώσεις γονέων Ακρόπολη πανικού κατάθλιψη ψυχολογία φόβος γνωσιακή διαταραχή μετρό χαμηλή κρίσεις αναλυτική προσέγγιση αυτογνωσία αναπτυξιακή συνεδρίες εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία διάσχιση σχέσεις δυσκολίες αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς θανάτου ψυχοθεραπείας νευρική ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος προσέγγιση προβλήματα συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια αυτοπραγμάτωση δυσκολίες κατάθλιψη διαταραχή Αθήνα θανάτου αναπτυξιακή ραντεβού ψυχολόγος ανορεξία σχέσεις φοβίες γνωσιακή διάχυτη γονέων ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη κρίσεις ψυχοθεραπείας ψυχολογία νευρική κέντρο φόβος φαντασιώσεις συνεδρίες συναισθήματα αναλυτική εγκατάλειψη ψυχολόγοι διάσχιση βουλιμία αυτογνωσία πανικού μετρό χαμηλή κενό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική αυτοεκτίμηση χαμηλή κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής αυτογνωσία θανάτου ψυχολόγοι συναισθήματα προσέγγιση αυτοπραγμάτωση ψυχολογία αναλυτική δυσκολίες γνωσιακή ραντεβού εγκατάλειψη μετρό συνεδρίες κενό ψυχοθεραπείας διάσχιση συμπεριφοράς βουλιμία άγχος κρίσεις συμβουλευτική σχέσεις ψυχοθεραπεία ανορεξία φόβος προβλήματα διαταραχή πανικού γονέων κέντρο ψυχολόγος Ακρόπολη διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα φαντασιώσεις φοβίες αναπτυξιακή