Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγοι συναισθήματα Αθήνα συμβουλευτική φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη προσέγγιση γνωσιακή πανικού κενό κρίσεις αναλυτική ψυχοθεραπεία μετρό χαμηλή ψυχολογία σχέσεις γονέων εγκατάλειψη συνεδρίες ανορεξία αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση άγχος ψυχοθεραπείας θανάτου ραντεβού αναπτυξιακή φόβος προβλήματα Ακρόπολη δυσκολίες ψυχοθεραπευτής φοβίες ψυχολόγος κέντρο αυτογνωσία βουλιμία κατάθλιψη συμπεριφοράς διαταραχή νευρική διάσχισηΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική διαταραχή ψυχολόγοι βουλιμία ψυχολογία Αθήνα συναισθήματα θανάτου αναλυτική προβλήματα αυτογνωσία ψυχολόγος ψυχοθεραπείας συνεδρίες χαμηλή Ακρόπολη συμπεριφοράς διάχυτη μετρό φαντασιώσεις αναπτυξιακή κατάθλιψη ραντεβού πανικού κενό γονέων ανορεξία συμβουλευτική κρίσεις κέντρο δυσκολίες αυτοεκτίμηση φοβίες άγχος διάσχιση προσέγγιση αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπεύτρια εγκατάλειψη γνωσιακή ψυχοθεραπευτής σχέσεις φόβος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναλυτική ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα αυτοπραγμάτωση φόβος αναπτυξιακή Αθήνα κρίσεις διαταραχή γονέων ραντεβού συμβουλευτική Ακρόπολη ψυχολόγοι προσέγγιση φοβίες δυσκολίες φαντασιώσεις συναισθήματα εγκατάλειψη χαμηλή διάχυτη πανικού βουλιμία κενό ψυχοθεραπεία ανορεξία νευρική γνωσιακή μετρό διάσχιση κατάθλιψη ψυχοθεραπείας θανάτου αυτογνωσία σχέσεις άγχος συνεδρίες αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος συμπεριφοράς κέντρο Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γνωσιακή συναισθήματα ψυχοθεραπείας φαντασιώσεις ψυχολόγοι βουλιμία προσέγγιση θανάτου αναλυτική σχέσεις αναπτυξιακή Ακρόπολη ψυχοθεραπεία πανικού φοβίες φόβος δυσκολίες ψυχολογία ανορεξία αυτοπραγμάτωση ραντεβού Αθήνα κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια μετρό νευρική διαταραχή εγκατάλειψη προβλήματα γονέων συνεδρίες κέντρο κενό αυτογνωσία συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση κατάθλιψη ψυχολόγος άγχος διάσχιση συμβουλευτική χαμηλή διάχυτη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ραντεβού νευρική συμβουλευτική κέντρο φόβος εγκατάλειψη κρίσεις διαταραχή Αθήνα αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας άγχος γονέων αναλυτική φοβίες βουλιμία αυτογνωσία γνωσιακή ψυχολόγοι Ακρόπολη κατάθλιψη σχέσεις συνεδρίες ψυχολόγος διάσχιση πανικού ανορεξία ψυχοθεραπεία κενό χαμηλή συμπεριφοράς προβλήματα ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση δυσκολίες αυτοπραγμάτωση συναισθήματα μετρό ψυχοθεραπεύτρια θανάτου διάχυτη ψυχολογία προσέγγιση φαντασιώσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις πανικού γονέων διάσχιση άγχος συμβουλευτική Αθήνα διαταραχή νευρική ραντεβού ψυχοθεραπεία βουλιμία μετρό ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις φοβίες κρίσεις προβλήματα χαμηλή εγκατάλειψη ανορεξία προσέγγιση κατάθλιψη συναισθήματα ψυχολόγος διάχυτη Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής συνεδρίες αναλυτική δυσκολίες ψυχοθεραπείας ψυχολογία ψυχολόγοι κενό κέντρο αυτογνωσία αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση γνωσιακή φόβος συμπεριφοράς θανάτου