Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος συμβουλευτική βουλιμία ψυχοθεραπείας δυσκολίες διάσχιση προσέγγιση νευρική ψυχολόγοι ραντεβού θανάτου κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη διαταραχή ψυχολογία αναπτυξιακή σχέσεις μετρό εγκατάλειψη συνεδρίες φοβίες ψυχοθεραπεία συναισθήματα ανορεξία γνωσιακή χαμηλή αυτογνωσία φόβος προβλήματα συμπεριφοράς γονέων κέντρο Αθήνα ψυχοθεραπευτής διάχυτη αναλυτική φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση ψυχολόγος πανικού κενό ΑκρόποληΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπευτής διαταραχή κέντρο αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη γονέων μετρό φαντασιώσεις σχέσεις ψυχολόγοι συμπεριφοράς συναισθήματα ψυχολογία ανορεξία ψυχολόγος κενό διάσχιση κρίσεις ψυχοθεραπείας χαμηλή θανάτου Ακρόπολη συμβουλευτική αυτογνωσία βουλιμία αναπτυξιακή ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή άγχος Αθήνα διάχυτη πανικού εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία φόβος αναλυτική αυτοεκτίμηση ραντεβού φοβίες δυσκολίες προβλήματα προσέγγιση νευρική συνεδρίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναλυτική αυτογνωσία προβλήματα σχέσεις φαντασιώσεις γονέων κατάθλιψη ανορεξία θανάτου ψυχοθεραπεία διάχυτη συμπεριφοράς γνωσιακή συνεδρίες κρίσεις άγχος βουλιμία μετρό προσέγγιση πανικού Ακρόπολη συναισθήματα χαμηλή διάσχιση Αθήνα φοβίες φόβος ψυχοθεραπείας κέντρο δυσκολίες ψυχοθεραπεύτρια διαταραχή ψυχοθεραπευτής ψυχολογία ψυχολόγος ψυχολόγοι νευρική κενό αυτοπραγμάτωση συμβουλευτική ραντεβού αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς γονέων ψυχολόγος βουλιμία κρίσεις εγκατάλειψη ψυχολόγοι ψυχοθεραπείας νευρική ανορεξία θανάτου κέντρο δυσκολίες αυτοπραγμάτωση προσέγγιση συναισθήματα φόβος χαμηλή κατάθλιψη αυτοεκτίμηση αναλυτική προβλήματα διαταραχή διάχυτη μετρό αυτογνωσία διάσχιση Ακρόπολη φοβίες γνωσιακή συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια κενό ραντεβού πανικού ψυχοθεραπευτής αναπτυξιακή άγχος ψυχολογία φαντασιώσεις συνεδρίες Αθήνα σχέσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς ανορεξία βουλιμία κέντρο γνωσιακή εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση φοβίες νευρική Ακρόπολη προβλήματα φόβος μετρό αναλυτική διάσχιση θανάτου συναισθήματα αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή ραντεβού κενό πανικού συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια ψυχολογία Αθήνα άγχος δυσκολίες διαταραχή κατάθλιψη ψυχολόγοι φαντασιώσεις γονέων ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας κρίσεις χαμηλή σχέσεις διάχυτη ψυχοθεραπευτής προσέγγιση ψυχολόγος αυτογνωσία συνεδρίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής πανικού φόβος σχέσεις νευρική χαμηλή ψυχολόγοι ανορεξία αυτοπραγμάτωση Αθήνα φαντασιώσεις διαταραχή συμβουλευτική γνωσιακή ψυχοθεραπεία εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας ραντεβού βουλιμία διάσχιση θανάτου συναισθήματα ψυχολογία δυσκολίες κατάθλιψη αυτοεκτίμηση κενό ψυχολόγος αυτογνωσία αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια μετρό κέντρο κρίσεις διάχυτη προσέγγιση άγχος γονέων αναπτυξιακή προβλήματα συνεδρίες φοβίες συμπεριφοράς