Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική αυτογνωσία θανάτου εγκατάλειψη πανικού συμπεριφοράς συνεδρίες διάχυτη προσέγγιση αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια φαντασιώσεις ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση κατάθλιψη κρίσεις διάσχιση συμβουλευτική χαμηλή αναπτυξιακή γνωσιακή ραντεβού συναισθήματα κέντρο ψυχολόγοι ψυχοθεραπείας Αθήνα αυτοπραγμάτωση σχέσεις ψυχολογία φόβος ψυχολόγος διαταραχή ανορεξία κενό άγχος φοβίες γονέων δυσκολίες μετρό βουλιμία ψυχοθεραπεία Ακρόπολη προβλήματαΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγοι Ακρόπολη ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή θανάτου συμβουλευτική πανικού συμπεριφοράς διάσχιση φοβίες άγχος δυσκολίες σχέσεις ραντεβού κενό Αθήνα γνωσιακή γονέων φόβος νευρική αυτογνωσία αναλυτική διάχυτη συνεδρίες ψυχοθεραπεία εγκατάλειψη προσέγγιση ψυχολογία βουλιμία προβλήματα αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας ψυχολόγος διαταραχή ανορεξία κέντρο φαντασιώσεις μετρό ψυχοθεραπευτής κρίσεις κατάθλιψη συναισθήματα αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις Ακρόπολη Αθήνα ψυχολόγοι συναισθήματα σχέσεις αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού ψυχολόγος πανικού συμβουλευτική προσέγγιση συνεδρίες ψυχοθεραπείας βουλιμία μετρό αναπτυξιακή δυσκολίες γονέων κρίσεις χαμηλή ψυχοθεραπευτής κατάθλιψη αυτογνωσία διάχυτη ψυχοθεραπεία προβλήματα διαταραχή εγκατάλειψη κενό ανορεξία άγχος διάσχιση φοβίες αναλυτική αυτοπραγμάτωση ψυχολογία νευρική γνωσιακή κέντρο συμπεριφοράς φόβος θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… βουλιμία ραντεβού συναισθήματα ψυχοθεραπευτής αυτοπραγμάτωση πανικού κέντρο αναπτυξιακή αναλυτική προσέγγιση ψυχολόγοι προβλήματα κρίσεις δυσκολίες φόβος χαμηλή σχέσεις ψυχοθεραπείας διάχυτη εγκατάλειψη ανορεξία Ακρόπολη αυτοεκτίμηση γνωσιακή συνεδρίες γονέων άγχος διαταραχή ψυχολογία φαντασιώσεις νευρική φοβίες ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία θανάτου ψυχολόγος κενό μετρό συμβουλευτική Αθήνα κατάθλιψη συμπεριφοράς διάσχιση αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φοβίες ψυχοθεραπευτής κρίσεις φόβος διάσχιση αναπτυξιακή ραντεβού κέντρο κενό άγχος πανικού διάχυτη νευρική ψυχολογία ψυχοθεραπείας προβλήματα μετρό διαταραχή αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία βουλιμία σχέσεις θανάτου αναλυτική δυσκολίες κατάθλιψη εγκατάλειψη γονέων Ακρόπολη αυτογνωσία συμπεριφοράς προσέγγιση ψυχολόγος συναισθήματα συνεδρίες ψυχοθεραπεία ψυχολόγοι φαντασιώσεις γνωσιακή Αθήνα αυτοεκτίμηση χαμηλή συμβουλευτική