Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση ψυχοθεραπεύτρια γονέων άγχος μετρό Ακρόπολη συμβουλευτική ανορεξία αυτογνωσία χαμηλή ψυχοθεραπεία νευρική κενό εγκατάλειψη πανικού κέντρο αναπτυξιακή βουλιμία φαντασιώσεις διαταραχή ραντεβού φόβος ψυχοθεραπευτής προβλήματα συναισθήματα κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση Αθήνα κρίσεις γνωσιακή ψυχολόγος θανάτου φοβίες συμπεριφοράς αναλυτική ψυχολόγοι συνεδρίες ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση δυσκολίες ψυχολογία σχέσεις προσέγγιση διάχυτηΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική προσέγγιση φόβος άγχος βουλιμία ψυχοθεραπευτής κρίσεις αναλυτική κέντρο Αθήνα ραντεβού δυσκολίες χαμηλή γνωσιακή ανορεξία ψυχολογία εγκατάλειψη πανικού κενό συνεδρίες διαταραχή διάχυτη αυτοεκτίμηση κατάθλιψη προβλήματα γονέων αυτοπραγμάτωση συναισθήματα ψυχοθεραπείας σχέσεις συμπεριφοράς αυτογνωσία διάσχιση αναπτυξιακή θανάτου ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις Ακρόπολη ψυχοθεραπεύτρια φοβίες μετρό ψυχολόγοι ψυχολόγος συμβουλευτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προσέγγιση δυσκολίες πανικού κατάθλιψη διαταραχή χαμηλή βουλιμία συμβουλευτική νευρική ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση ψυχολόγος μετρό κέντρο διάχυτη συνεδρίες Αθήνα ραντεβού προβλήματα σχέσεις διάσχιση ψυχολόγοι γονέων φόβος ψυχολογία ανορεξία αναλυτική συναισθήματα κενό συμπεριφοράς φαντασιώσεις εγκατάλειψη γνωσιακή άγχος αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη κρίσεις ψυχοθεραπεία φοβίες θανάτου αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κρίσεις φαντασιώσεις δυσκολίες αυτοπραγμάτωση κέντρο ραντεβού αναλυτική φοβίες συμπεριφοράς ψυχολόγοι ψυχοθεραπεία φόβος αναπτυξιακή διαταραχή ανορεξία συναισθήματα μετρό αυτοεκτίμηση ψυχολόγος Αθήνα θανάτου προβλήματα κενό άγχος βουλιμία γνωσιακή Ακρόπολη διάσχιση ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη σχέσεις προσέγγιση νευρική πανικού συνεδρίες γονέων αυτογνωσία ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη χαμηλή διάχυτη ψυχολογία συμβουλευτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμβουλευτική χαμηλή αυτοπραγμάτωση προσέγγιση διάσχιση εγκατάλειψη διάχυτη βουλιμία ψυχολογία συνεδρίες κέντρο σχέσεις προβλήματα Ακρόπολη νευρική συναισθήματα θανάτου ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς πανικού αυτοεκτίμηση αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία άγχος κατάθλιψη αυτογνωσία γνωσιακή κρίσεις ψυχοθεραπείας δυσκολίες ραντεβού ανορεξία αναλυτική μετρό φοβίες κενό Αθήνα φαντασιώσεις ψυχολόγοι ψυχολόγος διαταραχή φόβος ψυχοθεραπευτής γονέων Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος θανάτου ανορεξία συνεδρίες ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος κρίσεις συναισθήματα γονέων χαμηλή φαντασιώσεις προσέγγιση συμπεριφοράς μετρό ψυχολογία Ακρόπολη ψυχολόγοι κέντρο φοβίες βουλιμία συμβουλευτική άγχος ψυχοθεραπευτής ραντεβού αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση νευρική αναπτυξιακή προβλήματα ψυχοθεραπείας Αθήνα εγκατάλειψη κατάθλιψη διάχυτη κενό διάσχιση ψυχοθεραπεία αναλυτική δυσκολίες διαταραχή πανικού σχέσεις αυτογνωσία γνωσιακή