Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση κέντρο βουλιμία πανικού κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση νευρική γνωσιακή συνεδρίες ψυχοθεραπευτής φοβίες αναλυτική αναπτυξιακή φαντασιώσεις προβλήματα άγχος ψυχολόγοι συμπεριφοράς ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία δυσκολίες κρίσεις ραντεβού διαταραχή Αθήνα αυτογνωσία μετρό φόβος συναισθήματα ψυχολόγος χαμηλή ψυχολογία αυτοεκτίμηση διάχυτη ανορεξία θανάτου γονέων εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση κενό σχέσεις Ακρόπολη συμβουλευτικήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμβουλευτική αυτογνωσία ψυχολόγος ψυχοθεραπείας κενό ψυχολόγοι γνωσιακή αναλυτική νευρική δυσκολίες ανορεξία αναπτυξιακή συνεδρίες άγχος πανικού διάσχιση ψυχοθεραπευτής φοβίες μετρό βουλιμία διάχυτη φαντασιώσεις διαταραχή θανάτου Αθήνα κέντρο προβλήματα συμπεριφοράς ψυχολογία χαμηλή φόβος γονέων αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεία σχέσεις κρίσεις Ακρόπολη κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια συναισθήματα αυτοπραγμάτωση εγκατάλειψη ραντεβού προσέγγιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση θανάτου Αθήνα ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού κέντρο νευρική αυτοεκτίμηση κενό φόβος προβλήματα ψυχοθεραπεία ψυχολόγος μετρό αυτογνωσία συμβουλευτική δυσκολίες γνωσιακή γονέων κρίσεις ψυχολογία ψυχοθεραπευτής βουλιμία συνεδρίες σχέσεις πανικού διαταραχή αναλυτική αναπτυξιακή διάχυτη ψυχοθεραπείας φοβίες προσέγγιση Ακρόπολη συναισθήματα φαντασιώσεις κατάθλιψη χαμηλή άγχος εγκατάλειψη ανορεξία διάσχιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς συνεδρίες πανικού αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής κρίσεις φαντασιώσεις βουλιμία συμβουλευτική εγκατάλειψη δυσκολίες ψυχολόγοι κατάθλιψη ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση ανορεξία προβλήματα ραντεβού φόβος προσέγγιση αναλυτική μετρό διάχυτη Ακρόπολη σχέσεις ψυχολογία γνωσιακή κενό γονέων ψυχολόγος χαμηλή διάσχιση νευρική αυτοπραγμάτωση διαταραχή άγχος συναισθήματα θανάτου κέντρο αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία Αθήνα φοβίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού αυτοπραγμάτωση διάχυτη ψυχολόγοι ανορεξία κατάθλιψη γνωσιακή ψυχοθεραπευτής χαμηλή Αθήνα συμπεριφοράς μετρό προσέγγιση διάσχιση θανάτου αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία συνεδρίες φαντασιώσεις συναισθήματα αυτογνωσία Ακρόπολη ψυχολόγος γονέων φόβος άγχος κρίσεις διαταραχή βουλιμία αναπτυξιακή νευρική δυσκολίες σχέσεις εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας προβλήματα συμβουλευτική ραντεβού κενό φοβίες κέντρο ψυχολογία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπείας αναλυτική διάσχιση κέντρο αναπτυξιακή ανορεξία αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη ψυχοθεραπεία ψυχολόγος αυτογνωσία άγχος φοβίες νευρική διάχυτη μετρό συνεδρίες φόβος ψυχοθεραπευτής κρίσεις βουλιμία συναισθήματα δυσκολίες ψυχολογία πανικού γνωσιακή ψυχολόγοι προβλήματα προσέγγιση Αθήνα σχέσεις εγκατάλειψη φαντασιώσεις συμβουλευτική συμπεριφοράς θανάτου γονέων διαταραχή κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση ραντεβού κενό χαμηλή