Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος διάσχιση βουλιμία ψυχολόγοι αναλυτική φοβίες διάχυτη προβλήματα διαταραχή κατάθλιψη ραντεβού ψυχολόγος αυτοπραγμάτωση δυσκολίες συναισθήματα ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς ανορεξία αυτοεκτίμηση αναπτυξιακή κέντρο φαντασιώσεις μετρό κρίσεις Ακρόπολη σχέσεις ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας θανάτου προσέγγιση Αθήνα ψυχοθεραπεία εγκατάλειψη χαμηλή πανικού συμβουλευτική γνωσιακή άγχος αυτογνωσία γονέων νευρική ψυχολογία κενό συνεδρίεςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς σχέσεις θανάτου μετρό προβλήματα ψυχοθεραπείας συναισθήματα αυτοεκτίμηση συμβουλευτική εγκατάλειψη ψυχολόγος κέντρο αυτοπραγμάτωση συνεδρίες φόβος ψυχοθεραπεύτρια κρίσεις Ακρόπολη αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής γνωσιακή πανικού νευρική ραντεβού φαντασιώσεις προσέγγιση φοβίες γονέων ψυχολόγοι κατάθλιψη δυσκολίες αυτογνωσία ψυχολογία ψυχοθεραπεία άγχος βουλιμία ανορεξία κενό χαμηλή διάχυτη Αθήνα διάσχιση διαταραχή αναλυτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό συναισθήματα γονέων συνεδρίες συμπεριφοράς κέντρο αναπτυξιακή διάσχιση αυτοεκτίμηση σχέσεις συμβουλευτική άγχος φοβίες ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα ψυχολόγος γνωσιακή θανάτου διαταραχή φόβος κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής ψυχολογία νευρική προσέγγιση ψυχοθεραπείας πανικού Ακρόπολη χαμηλή αναλυτική ανορεξία αυτοπραγμάτωση εγκατάλειψη κρίσεις βουλιμία ψυχολόγοι Αθήνα κενό αυτογνωσία διάχυτη δυσκολίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις διάσχιση πανικού νευρική ραντεβού αυτογνωσία γνωσιακή αναπτυξιακή κενό συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση Ακρόπολη ψυχολόγος αναλυτική άγχος συναισθήματα σχέσεις ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη κρίσεις φοβίες Αθήνα εγκατάλειψη ψυχολόγοι διάχυτη βουλιμία μετρό προβλήματα συμβουλευτική θανάτου προσέγγιση ψυχοθεραπευτής ανορεξία δυσκολίες φόβος ψυχοθεραπεύτρια γονέων συνεδρίες ψυχολογία διαταραχή κέντρο χαμηλή ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… βουλιμία γνωσιακή ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι προσέγγιση άγχος αυτοεκτίμηση διάχυτη χαμηλή ψυχοθεραπευτής πανικού εγκατάλειψη Αθήνα αναπτυξιακή συμβουλευτική διαταραχή συνεδρίες θανάτου δυσκολίες κέντρο αυτοπραγμάτωση κενό ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία προβλήματα κατάθλιψη κρίσεις φόβος φαντασιώσεις σχέσεις συμπεριφοράς ψυχολογία ραντεβού μετρό ανορεξία συναισθήματα διάσχιση αυτογνωσία Ακρόπολη φοβίες ψυχολόγος αναλυτική νευρική γονέων Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος διαταραχή προσέγγιση φοβίες αυτογνωσία ψυχοθεραπεύτρια εγκατάλειψη διάχυτη χαμηλή συμβουλευτική πανικού συναισθήματα αναπτυξιακή συμπεριφοράς κενό ψυχοθεραπεία νευρική προβλήματα Αθήνα κέντρο δυσκολίες ραντεβού ψυχολόγοι κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη φαντασιώσεις θανάτου ψυχοθεραπείας αναλυτική γονέων βουλιμία κρίσεις γνωσιακή συνεδρίες σχέσεις αυτοπραγμάτωση ψυχολογία φόβος διάσχιση ανορεξία ψυχολόγος μετρό αυτοεκτίμηση