Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση συναισθήματα αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις ψυχολόγος διάχυτη αυτογνωσία βουλιμία ψυχολογία διαταραχή σχέσεις φόβος συμπεριφοράς κέντρο χαμηλή συμβουλευτική ραντεβού γνωσιακή κρίσεις προβλήματα συνεδρίες εγκατάλειψη θανάτου ψυχοθεραπευτής κατάθλιψη ψυχοθεραπείας άγχος προσέγγιση αναπτυξιακή νευρική ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες ανορεξία αυτοπραγμάτωση ψυχολόγοι γονέων μετρό Ακρόπολη πανικού κενό Αθήνα αναλυτική φοβίεςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού δυσκολίες γονέων ψυχολόγος βουλιμία εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή ανορεξία συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής αυτογνωσία φαντασιώσεις ψυχολογία διαταραχή συμβουλευτική διάσχιση φόβος γνωσιακή κέντρο ψυχοθεραπεύτρια κενό ραντεβού μετρό αυτοπραγμάτωση συναισθήματα αναλυτική σχέσεις κρίσεις χαμηλή αυτοεκτίμηση άγχος Ακρόπολη ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι διάχυτη θανάτου συνεδρίες νευρική Αθήνα προσέγγιση φοβίες κατάθλιψη προβλήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… εγκατάλειψη γονέων προσέγγιση αναλυτική θανάτου συμβουλευτική χαμηλή διάχυτη προβλήματα ψυχοθεραπευτής διαταραχή ψυχοθεραπεία ψυχολόγοι φοβίες συνεδρίες κέντρο κρίσεις διάσχιση Ακρόπολη συναισθήματα αναπτυξιακή κενό ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία άγχος πανικού μετρό ψυχολόγος ψυχολογία αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση δυσκολίες γνωσιακή συμπεριφοράς βουλιμία νευρική φόβος Αθήνα ραντεβού σχέσεις κατάθλιψη αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση δυσκολίες κρίσεις ανορεξία Αθήνα σχέσεις ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς νευρική ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία μετρό ψυχολογία αναλυτική Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής κέντρο ψυχοθεραπείας πανικού συναισθήματα ψυχολόγοι ραντεβού ψυχολόγος συμβουλευτική κενό θανάτου αναπτυξιακή φοβίες γονέων φαντασιώσεις διάσχιση χαμηλή διαταραχή προβλήματα διάχυτη άγχος εγκατάλειψη φόβος γνωσιακή κατάθλιψη συνεδρίες προσέγγιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη προσέγγιση κρίσεις πανικού αυτοπραγμάτωση θανάτου εγκατάλειψη ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι συμβουλευτική φοβίες αναλυτική σχέσεις ραντεβού ψυχοθεραπείας άγχος βουλιμία κενό Αθήνα διάσχιση δυσκολίες αυτοεκτίμηση φόβος ψυχολόγος χαμηλή αναπτυξιακή Ακρόπολη συμπεριφοράς προβλήματα ψυχολογία ψυχοθεραπεία συναισθήματα διαταραχή φαντασιώσεις μετρό γνωσιακή γονέων αυτογνωσία κατάθλιψη ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια κέντρο συνεδρίες νευρική