Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία πανικού μετρό κέντρο Ακρόπολη βουλιμία διαταραχή εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας κατάθλιψη ψυχολόγος διάχυτη προσέγγιση σχέσεις ραντεβού φαντασιώσεις δυσκολίες αυτοεκτίμηση διάσχιση συμπεριφοράς ψυχολόγοι θανάτου Αθήνα συμβουλευτική ανορεξία χαμηλή άγχος κενό συνεδρίες αυτογνωσία προβλήματα συναισθήματα γνωσιακή ψυχολογία ψυχοθεραπευτής φοβίες αναλυτική νευρική φόβος ψυχοθεραπεύτρια αυτοπραγμάτωση κρίσεις γονέων αναπτυξιακήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος άγχος συμπεριφοράς κρίσεις εγκατάλειψη ψυχολογία δυσκολίες αυτογνωσία φοβίες ανορεξία ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία συνεδρίες γνωσιακή διαταραχή Αθήνα μετρό νευρική χαμηλή κέντρο αναλυτική Ακρόπολη ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπευτής διάσχιση κατάθλιψη προβλήματα αυτοεκτίμηση θανάτου προσέγγιση σχέσεις ραντεβού φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία συμβουλευτική ψυχολόγος γονέων συναισθήματα πανικού αναπτυξιακή κενό διάχυτη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή νευρική βουλιμία εγκατάλειψη γνωσιακή κρίσεις πανικού ραντεβού μετρό συναισθήματα συμβουλευτική θανάτου διαταραχή ψυχοθεραπεία συνεδρίες ψυχοθεραπευτής ανορεξία αναπτυξιακή αναλυτική προσέγγιση ψυχολόγοι φόβος Αθήνα διάσχιση συμπεριφοράς αυτοπραγμάτωση δυσκολίες διάχυτη αυτογνωσία Ακρόπολη ψυχολογία σχέσεις φοβίες ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα κενό γονέων ψυχοθεραπείας κέντρο φαντασιώσεις ψυχολόγος αυτοεκτίμηση άγχος κατάθλιψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπευτής διάσχιση νευρική κατάθλιψη αναλυτική αυτοεκτίμηση προσέγγιση θανάτου σχέσεις αυτογνωσία φόβος χαμηλή ραντεβού δυσκολίες άγχος γονέων φαντασιώσεις συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία ψυχολόγος αναπτυξιακή ψυχολογία ψυχοθεραπείας βουλιμία Αθήνα πανικού κέντρο κρίσεις αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια φοβίες προβλήματα ανορεξία διάχυτη εγκατάλειψη συνεδρίες γνωσιακή ψυχολόγοι συμβουλευτική συναισθήματα μετρό κενό Ακρόπολη διαταραχή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση Αθήνα προσέγγιση βουλιμία ψυχοθεραπείας ψυχολογία εγκατάλειψη ψυχοθεραπεύτρια φαντασιώσεις νευρική άγχος γνωσιακή συναισθήματα ανορεξία προβλήματα γονέων αναπτυξιακή σχέσεις κενό διαταραχή ψυχοθεραπεία κρίσεις Ακρόπολη χαμηλή θανάτου φόβος διάσχιση πανικού συμβουλευτική κέντρο κατάθλιψη δυσκολίες φοβίες συνεδρίες ψυχοθεραπευτής μετρό συμπεριφοράς ψυχολόγος αναλυτική διάχυτη ραντεβού αυτοεκτίμηση αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ανορεξία θανάτου φοβίες ψυχολογία αυτοεκτίμηση γονέων δυσκολίες ραντεβού πανικού μετρό βουλιμία ψυχοθεραπείας αναλυτική κατάθλιψη ψυχολόγος συνεδρίες κενό ψυχοθεραπευτής αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία αυτογνωσία ψυχοθεραπεύτρια συμβουλευτική Ακρόπολη αυτοπραγμάτωση σχέσεις προβλήματα κέντρο ψυχολόγοι κρίσεις διάσχιση συμπεριφοράς προσέγγιση διαταραχή εγκατάλειψη φαντασιώσεις νευρική Αθήνα άγχος γνωσιακή διάχυτη χαμηλή φόβος συναισθήματα