Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις πανικού κρίσεις αυτογνωσία συνεδρίες ψυχοθεραπεία ψυχολογία προσέγγιση θανάτου βουλιμία ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση Αθήνα αναλυτική αυτοπραγμάτωση συναισθήματα φοβίες κέντρο χαμηλή άγχος αναπτυξιακή κατάθλιψη εγκατάλειψη συμβουλευτική δυσκολίες διαταραχή νευρική ανορεξία ψυχοθεραπείας ραντεβού συμπεριφοράς κενό ψυχοθεραπευτής φόβος διάσχιση ψυχολόγοι Ακρόπολη γονέων ψυχολόγος προβλήματα γνωσιακή μετρό διάχυτη σχέσειςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος διάσχιση συνεδρίες βουλιμία διαταραχή ψυχολογία ραντεβού κρίσεις πανικού εγκατάλειψη νευρική κατάθλιψη συναισθήματα Αθήνα φοβίες ανορεξία αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση θανάτου κέντρο ψυχολόγοι φόβος αναλυτική μετρό σχέσεις προβλήματα ψυχολόγος αυτογνωσία συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια γονέων συμβουλευτική γνωσιακή δυσκολίες ψυχοθεραπεία προσέγγιση ψυχοθεραπευτής διάχυτη χαμηλή αναπτυξιακή φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας κενό Ακρόπολη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων κέντρο αναπτυξιακή διαταραχή συναισθήματα διάσχιση εγκατάλειψη χαμηλή αναλυτική ψυχοθεραπεία Ακρόπολη κατάθλιψη ψυχοθεραπείας νευρική κενό γνωσιακή ψυχοθεραπεύτρια ψυχολογία θανάτου συνεδρίες Αθήνα άγχος προσέγγιση φοβίες ψυχοθεραπευτής διάχυτη ψυχολόγος φαντασιώσεις φόβος δυσκολίες μετρό βουλιμία ψυχολόγοι αυτογνωσία αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση προβλήματα πανικού ανορεξία σχέσεις συμβουλευτική κρίσεις ραντεβού συμπεριφοράς Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση συναισθήματα διαταραχή ψυχοθεραπείας ανορεξία αναλυτική φοβίες βουλιμία χαμηλή Ακρόπολη ψυχολόγοι φαντασιώσεις συμβουλευτική σχέσεις ραντεβού κέντρο συμπεριφοράς αυτογνωσία προσέγγιση ψυχοθεραπεύτρια μετρό κενό γονέων νευρική δυσκολίες διάσχιση ψυχολόγος άγχος θανάτου αναπτυξιακή Αθήνα φόβος ψυχολογία γνωσιακή πανικού κατάθλιψη προβλήματα ψυχοθεραπευτής διάχυτη συνεδρίες εγκατάλειψη κρίσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος ανορεξία βουλιμία κρίσεις αυτογνωσία φοβίες προσέγγιση ψυχοθεραπεία ψυχολόγος αυτοπραγμάτωση χαμηλή ψυχολόγοι θανάτου άγχος σχέσεις συμβουλευτική φαντασιώσεις συμπεριφοράς κέντρο ψυχοθεραπευτής διαταραχή κενό γονέων ψυχοθεραπείας αναλυτική ραντεβού εγκατάλειψη συνεδρίες Αθήνα συναισθήματα δυσκολίες διάσχιση αναπτυξιακή κατάθλιψη διάχυτη αυτοεκτίμηση μετρό πανικού προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια ψυχολογία νευρική Ακρόπολη γνωσιακή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προβλήματα φοβίες δυσκολίες ανορεξία αναπτυξιακή αναλυτική μετρό άγχος συμβουλευτική αυτοπραγμάτωση βουλιμία ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς κατάθλιψη διάχυτη εγκατάλειψη προσέγγιση ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση αυτογνωσία διαταραχή συνεδρίες ψυχοθεραπείας γνωσιακή χαμηλή νευρική κενό θανάτου φόβος φαντασιώσεις ψυχολόγος ραντεβού Αθήνα ψυχολογία διάσχιση σχέσεις πανικού συναισθήματα ψυχολόγοι γονέων κέντρο Ακρόπολη κρίσεις