Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπείας αυτογνωσία ψυχοθεραπεία αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια πανικού φόβος συναισθήματα κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής γονέων διαταραχή συνεδρίες σχέσεις άγχος Αθήνα ανορεξία εγκατάλειψη συμβουλευτική θανάτου ψυχολόγος αναλυτική διάχυτη ψυχολογία αναπτυξιακή προβλήματα Ακρόπολη χαμηλή μετρό φοβίες κενό συμπεριφοράς προσέγγιση διάσχιση κέντρο ψυχολόγοι δυσκολίες νευρική ραντεβού κρίσεις βουλιμία γνωσιακήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναλυτική αυτογνωσία συναισθήματα αυτοεκτίμηση νευρική δυσκολίες διάχυτη χαμηλή ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπεία ψυχολόγος εγκατάλειψη συμβουλευτική φοβίες φαντασιώσεις Αθήνα άγχος κέντρο ψυχοθεραπευτής πανικού αναπτυξιακή ανορεξία κενό κατάθλιψη συμπεριφοράς θανάτου σχέσεις κρίσεις προβλήματα συνεδρίες ψυχολογία μετρό φόβος προσέγγιση βουλιμία Ακρόπολη ψυχολόγοι γνωσιακή ραντεβού διαταραχή γονέων διάσχιση αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος κέντρο ψυχοθεραπευτής φοβίες πανικού συμπεριφοράς προσέγγιση Ακρόπολη διάχυτη ψυχολόγος σχέσεις χαμηλή κατάθλιψη ψυχολόγοι διαταραχή εγκατάλειψη συναισθήματα αναλυτική μετρό βουλιμία ραντεβού κρίσεις διάσχιση Αθήνα προβλήματα νευρική συνεδρίες ανορεξία θανάτου φόβος φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία γνωσιακή γονέων αυτοεκτίμηση ψυχολογία αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας δυσκολίες αυτογνωσία αναπτυξιακή ψυχοθεραπεύτρια κενό συμβουλευτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες κρίσεις φόβος σχέσεις κενό χαμηλή θανάτου μετρό άγχος προσέγγιση προβλήματα αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπευτής ραντεβού διάσχιση βουλιμία συνεδρίες ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια γονέων γνωσιακή Ακρόπολη κατάθλιψη διάχυτη διαταραχή φοβίες ψυχολογία πανικού ψυχοθεραπείας αναλυτική κέντρο ψυχολόγοι εγκατάλειψη ψυχολόγος φαντασιώσεις ανορεξία νευρική συμβουλευτική συναισθήματα αναπτυξιακή Αθήνα αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση ψυχοθεραπείας κρίσεις φοβίες αυτογνωσία φόβος κέντρο αναπτυξιακή κενό ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση γονέων χαμηλή κατάθλιψη συναισθήματα νευρική ψυχολόγοι ραντεβού εγκατάλειψη ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη συνεδρίες συμβουλευτική ψυχολόγος ψυχολογία ανορεξία Αθήνα θανάτου πανικού αναλυτική προσέγγιση γνωσιακή ψυχοθεραπευτής άγχος διαταραχή μετρό δυσκολίες διάχυτη φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση συμπεριφοράς βουλιμία σχέσεις προβλήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος κρίσεις φόβος φοβίες ψυχολόγος Αθήνα ραντεβού κέντρο αυτογνωσία αυτοπραγμάτωση ψυχολογία γονέων ανορεξία συνεδρίες αναπτυξιακή φαντασιώσεις σχέσεις αναλυτική γνωσιακή πανικού συναισθήματα νευρική προβλήματα χαμηλή εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία διάχυτη δυσκολίες προσέγγιση αυτοεκτίμηση κατάθλιψη ψυχολόγοι βουλιμία θανάτου κενό ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπευτής συμβουλευτική συμπεριφοράς διάσχιση μετρό διαταραχή Ακρόπολη ψυχοθεραπεύτρια