Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή αναλυτική φόβος ψυχολόγος προβλήματα Αθήνα ψυχολόγοι ανορεξία κέντρο εγκατάλειψη κρίσεις διάχυτη βουλιμία συμπεριφοράς αυτογνωσία διαταραχή φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής ψυχολογία αυτοπραγμάτωση συναισθήματα μετρό αναπτυξιακή συμβουλευτική δυσκολίες ραντεβού θανάτου προσέγγιση πανικού νευρική γνωσιακή κατάθλιψη διάσχιση αυτοεκτίμηση συνεδρίες φοβίες ψυχοθεραπεία γονέων σχέσεις κενό άγχοςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προβλήματα νευρική αναπτυξιακή γονέων συμβουλευτική ανορεξία κέντρο διάχυτη δυσκολίες αυτοπραγμάτωση Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής χαμηλή συναισθήματα μετρό φόβος κενό κατάθλιψη βουλιμία προσέγγιση εγκατάλειψη αναλυτική Αθήνα φοβίες αυτογνωσία ψυχολόγος ψυχοθεραπεία σχέσεις διάσχιση ραντεβού ψυχολόγοι ψυχοθεραπείας φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια κρίσεις πανικού άγχος θανάτου γνωσιακή συνεδρίες διαταραχή συμπεριφοράς Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ραντεβού μετρό διαταραχή αναλυτική αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής κατάθλιψη φόβος νευρική ψυχοθεραπεία φοβίες δυσκολίες κενό συναισθήματα γονέων ψυχολογία γνωσιακή αυτογνωσία ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση θανάτου σχέσεις φαντασιώσεις διάσχιση εγκατάλειψη ανορεξία διάχυτη προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη άγχος ψυχοθεραπείας συνεδρίες Αθήνα κέντρο πανικού χαμηλή συμβουλευτική αυτοεκτίμηση ψυχολόγος συμπεριφοράς κρίσεις βουλιμία προσέγγιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες Αθήνα προβλήματα συμπεριφοράς εγκατάλειψη ψυχολόγοι ψυχολόγος σχέσεις αυτοεκτίμηση ραντεβού διάχυτη φαντασιώσεις άγχος προσέγγιση κέντρο Ακρόπολη αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια αναπτυξιακή κενό κρίσεις νευρική ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία συναισθήματα φόβος βουλιμία μετρό ανορεξία γονέων διάσχιση αυτοπραγμάτωση θανάτου φοβίες γνωσιακή ψυχολογία χαμηλή συνεδρίες συμβουλευτική κατάθλιψη πανικού διαταραχή αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια συμβουλευτική χαμηλή νευρική ψυχοθεραπεία Ακρόπολη κρίσεις ψυχολόγος αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία συνεδρίες ψυχολόγοι αναλυτική μετρό συναισθήματα διάσχιση φόβος σχέσεις ψυχοθεραπείας άγχος ανορεξία κέντρο πανικού αυτοεκτίμηση φοβίες Αθήνα αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής θανάτου γνωσιακή κενό δυσκολίες βουλιμία προβλήματα προσέγγιση διάχυτη ραντεβού ψυχολογία φαντασιώσεις κατάθλιψη εγκατάλειψη συμπεριφοράς γονέων διαταραχή