Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… εγκατάλειψη ραντεβού διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια φοβίες προβλήματα αναλυτική συμπεριφοράς προσέγγιση γονέων ανορεξία χαμηλή Ακρόπολη ψυχολόγοι αναπτυξιακή κέντρο μετρό αυτοπραγμάτωση άγχος γνωσιακή θανάτου αυτοεκτίμηση συνεδρίες φαντασιώσεις κενό διάσχιση συμβουλευτική ψυχοθεραπείας αυτογνωσία κρίσεις ψυχοθεραπεία διάχυτη ψυχολόγος βουλιμία νευρική πανικού ψυχολογία κατάθλιψη δυσκολίες φόβος ψυχοθεραπευτής σχέσεις συναισθήματα ΑθήναΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… θανάτου συναισθήματα φοβίες γονέων συνεδρίες γνωσιακή ψυχολόγος αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις βουλιμία συμπεριφοράς μετρό κέντρο πανικού συμβουλευτική προβλήματα διάσχιση κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία ψυχολογία ψυχοθεραπευτής ανορεξία προσέγγιση ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή διάχυτη Αθήνα σχέσεις νευρική Ακρόπολη φόβος χαμηλή ραντεβού κενό διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική εγκατάλειψη ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι άγχος κρίσεις δυσκολίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… νευρική ανορεξία διάσχιση δυσκολίες συμπεριφοράς φαντασιώσεις μετρό αυτοπραγμάτωση συνεδρίες αναλυτική ψυχολογία ραντεβού ψυχοθεραπευτής άγχος αναπτυξιακή σχέσεις κέντρο πανικού ψυχολόγος κενό συναισθήματα συμβουλευτική εγκατάλειψη βουλιμία διάχυτη θανάτου προσέγγιση προβλήματα αυτοεκτίμηση Ακρόπολη αυτογνωσία φόβος διαταραχή φοβίες κρίσεις ψυχολόγοι χαμηλή Αθήνα ψυχοθεραπείας κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια γονέων γνωσιακή ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη χαμηλή συμπεριφοράς συναισθήματα φοβίες γνωσιακή διάσχιση κενό κέντρο γονέων πανικού Ακρόπολη φαντασιώσεις συνεδρίες ψυχοθεραπευτής ψυχολόγος συμβουλευτική αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη ψυχολογία προβλήματα ψυχοθεραπείας φόβος Αθήνα βουλιμία ψυχοθεραπεία σχέσεις ανορεξία θανάτου αναλυτική προσέγγιση διαταραχή δυσκολίες αυτογνωσία αναπτυξιακή άγχος κρίσεις νευρική μετρό ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη φοβίες αυτογνωσία ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση σχέσεις άγχος θανάτου ραντεβού Αθήνα προσέγγιση δυσκολίες κέντρο γονέων διάσχιση γνωσιακή Ακρόπολη κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική συνεδρίες φόβος φαντασιώσεις ψυχοθεραπευτής νευρική ψυχολόγος εγκατάλειψη συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία ψυχολογία κατάθλιψη αναπτυξιακή ψυχολόγοι συναισθήματα κενό διαταραχή χαμηλή πανικού βουλιμία προβλήματα αυτοεκτίμηση ανορεξία μετρό συμβουλευτική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής βουλιμία ψυχοθεραπείας κατάθλιψη διάσχιση κρίσεις δυσκολίες κέντρο κενό Αθήνα ψυχολογία χαμηλή γνωσιακή άγχος νευρική ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα διαταραχή γονέων ψυχολόγοι συμπεριφοράς ανορεξία αυτογνωσία ψυχοθεραπεία συμβουλευτική πανικού σχέσεις αναλυτική συναισθήματα αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση μετρό φόβος διάχυτη προσέγγιση εγκατάλειψη συνεδρίες ραντεβού Ακρόπολη θανάτου φοβίες φαντασιώσεις