Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διαταραχή φαντασιώσεις βουλιμία αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια κενό προσέγγιση άγχος ψυχοθεραπείας πανικού ανορεξία ψυχοθεραπεία γνωσιακή μετρό συμπεριφοράς αυτογνωσία ψυχολόγοι ψυχολογία διάσχιση Αθήνα χαμηλή ραντεβού γονέων νευρική αναλυτική προβλήματα εγκατάλειψη σχέσεις αναπτυξιακή δυσκολίες συναισθήματα κατάθλιψη συνεδρίες φοβίες αυτοεκτίμηση συμβουλευτική Ακρόπολη θανάτου διάχυτη φόβος ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής κρίσεις κέντροΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολογία ψυχοθεραπείας κενό ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις αυτογνωσία συμβουλευτική χαμηλή διάσχιση Ακρόπολη ψυχολόγοι ραντεβού θανάτου γνωσιακή ψυχολόγος κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες γονέων αναπτυξιακή ανορεξία ψυχοθεραπευτής συμπεριφοράς Αθήνα διαταραχή φοβίες διάχυτη μετρό νευρική φόβος κέντρο συνεδρίες αναλυτική εγκατάλειψη προβλήματα πανικού αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση προσέγγιση άγχος κρίσεις σχέσεις βουλιμία συναισθήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή ψυχοθεραπεία αναλυτική γνωσιακή ψυχοθεραπευτής φοβίες Ακρόπολη μετρό συναισθήματα ψυχολόγοι νευρική κατάθλιψη προσέγγιση κενό προβλήματα εγκατάλειψη πανικού ψυχοθεραπείας συνεδρίες Αθήνα γονέων διαταραχή ψυχολογία φόβος συμπεριφοράς φαντασιώσεις αυτογνωσία βουλιμία ραντεβού αυτοπραγμάτωση διάσχιση κέντρο κρίσεις συμβουλευτική άγχος ψυχολόγος ανορεξία δυσκολίες αναπτυξιακή διάχυτη αυτοεκτίμηση σχέσεις ψυχοθεραπεύτρια θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Αθήνα αυτοπραγμάτωση ψυχολόγοι αναλυτική κενό ψυχοθεραπείας διάσχιση αναπτυξιακή συνεδρίες άγχος δυσκολίες αυτογνωσία θανάτου φόβος προβλήματα πανικού μετρό ραντεβού ανορεξία νευρική χαμηλή φοβίες κρίσεις Ακρόπολη συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια κέντρο γονέων ψυχολογία συναισθήματα ψυχοθεραπεία κατάθλιψη διαταραχή εγκατάλειψη συμβουλευτική σχέσεις προσέγγιση ψυχοθεραπευτής διάχυτη αυτοεκτίμηση γνωσιακή βουλιμία ψυχολόγος φαντασιώσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διαταραχή ψυχολογία κενό πανικού ψυχοθεραπείας προσέγγιση νευρική αυτογνωσία ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις χαμηλή αναπτυξιακή ραντεβού συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση σχέσεις προβλήματα βουλιμία αυτοπραγμάτωση γνωσιακή διάσχιση συνεδρίες εγκατάλειψη ψυχολόγοι αναλυτική συναισθήματα ψυχολόγος γονέων δυσκολίες άγχος μετρό κρίσεις θανάτου ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη κέντρο ανορεξία Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής φοβίες Αθήνα συμβουλευτική κατάθλιψη φόβος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή γνωσιακή γονέων άγχος εγκατάλειψη κέντρο ψυχολόγοι κρίσεις διαταραχή προσέγγιση Αθήνα ψυχοθεραπευτής θανάτου συμβουλευτική διάχυτη συναισθήματα ραντεβού κενό ψυχοθεραπεία φαντασιώσεις αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας νευρική αυτοπραγμάτωση φόβος κατάθλιψη πανικού δυσκολίες ψυχολογία βουλιμία φοβίες διάσχιση Ακρόπολη αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς συνεδρίες σχέσεις αυτογνωσία προβλήματα αναλυτική μετρό ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος