Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις προβλήματα ραντεβού θανάτου διάχυτη αυτοεκτίμηση δυσκολίες ψυχολόγοι συναισθήματα προσέγγιση συνεδρίες κενό ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή ψυχοθεραπευτής εγκατάλειψη διαταραχή ανορεξία γνωσιακή Αθήνα συμπεριφοράς ψυχολόγος διάσχιση ψυχοθεραπεία αυτοπραγμάτωση συμβουλευτική φοβίες άγχος ψυχολογία νευρική αυτογνωσία αναλυτική σχέσεις αναπτυξιακή βουλιμία πανικού κέντρο κατάθλιψη Ακρόπολη φόβος ψυχοθεραπείας μετρό γονέων κρίσειςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη γονέων συμπεριφοράς ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία φόβος ψυχοθεραπευτής μετρό συνεδρίες αυτογνωσία κέντρο φοβίες αναπτυξιακή σχέσεις ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση ψυχολόγοι γνωσιακή Ακρόπολη αναλυτική κενό συναισθήματα ραντεβού διαταραχή Αθήνα προβλήματα θανάτου ψυχολογία νευρική δυσκολίες ανορεξία διάχυτη διάσχιση πανικού βουλιμία χαμηλή συμβουλευτική κρίσεις προσέγγιση εγκατάλειψη άγχος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες γονέων χαμηλή ψυχοθεραπευτής συνεδρίες διαταραχή κενό σχέσεις συναισθήματα φόβος θανάτου ραντεβού αυτογνωσία αυτοπραγμάτωση νευρική Ακρόπολη ανορεξία γνωσιακή ψυχολόγοι εγκατάλειψη φοβίες πανικού ψυχολόγος αναλυτική βουλιμία άγχος αυτοεκτίμηση κρίσεις συμβουλευτική αναπτυξιακή διάχυτη ψυχολογία μετρό συμπεριφοράς Αθήνα διάσχιση ψυχοθεραπείας φαντασιώσεις προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση ψυχοθεραπεία κέντρο κατάθλιψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κενό θανάτου φοβίες πανικού νευρική αναλυτική ψυχοθεραπείας μετρό άγχος διάσχιση αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση συνεδρίες γνωσιακή συναισθήματα αυτογνωσία συμβουλευτική αυτοεκτίμηση σχέσεις προβλήματα διάχυτη ψυχολογία χαμηλή κατάθλιψη γονέων ψυχοθεραπευτής Αθήνα εγκατάλειψη ανορεξία συμπεριφοράς κέντρο ψυχοθεραπεύτρια βουλιμία ψυχολόγος κρίσεις ραντεβού δυσκολίες προσέγγιση ψυχολόγοι φόβος Ακρόπολη φαντασιώσεις διαταραχή ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… δυσκολίες συμβουλευτική διαταραχή φόβος νευρική προσέγγιση ψυχολογία ψυχολόγοι Ακρόπολη κατάθλιψη ανορεξία γονέων γνωσιακή ψυχολόγος αυτογνωσία θανάτου αυτοπραγμάτωση φοβίες συναισθήματα άγχος μετρό κέντρο σχέσεις διάχυτη συμπεριφοράς συνεδρίες εγκατάλειψη προβλήματα ψυχοθεραπευτής αναλυτική Αθήνα ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια διάσχιση ψυχοθεραπεία κενό βουλιμία ραντεβού χαμηλή αναπτυξιακή κρίσεις αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις πανικού Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ανορεξία διαταραχή συμπεριφοράς Ακρόπολη συναισθήματα μετρό αυτοεκτίμηση προσέγγιση συμβουλευτική φοβίες ψυχοθεραπεία διάχυτη φόβος αναλυτική ψυχολογία συνεδρίες πανικού ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη κατάθλιψη ραντεβού γονέων Αθήνα κενό άγχος φαντασιώσεις ψυχολόγος διάσχιση ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή προβλήματα ψυχοθεραπευτής γνωσιακή σχέσεις κέντρο κρίσεις βουλιμία αναπτυξιακή αυτογνωσία ψυχολόγοι θανάτου νευρική δυσκολίες αυτοπραγμάτωση