Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… εγκατάλειψη διαταραχή γνωσιακή θανάτου ψυχολόγος αυτογνωσία πανικού ραντεβού νευρική Αθήνα ψυχοθεραπευτής συμπεριφοράς συμβουλευτική ανορεξία κενό σχέσεις χαμηλή γονέων αναπτυξιακή φαντασιώσεις ψυχολόγοι άγχος κρίσεις αυτοπραγμάτωση προβλήματα ψυχολογία προσέγγιση κέντρο διάχυτη φόβος ψυχοθεραπεία δυσκολίες μετρό βουλιμία αναλυτική διάσχιση ψυχοθεραπείας συναισθήματα κατάθλιψη συνεδρίες φοβίες αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια ΑκρόποληΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή νευρική αναλυτική κρίσεις ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή συναισθήματα ψυχολόγοι γονέων συμβουλευτική ραντεβού προσέγγιση άγχος σχέσεις Αθήνα μετρό φαντασιώσεις συνεδρίες διάσχιση Ακρόπολη ανορεξία αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία διαταραχή εγκατάλειψη πανικού συμπεριφοράς φόβος δυσκολίες θανάτου κέντρο προβλήματα διάχυτη ψυχολόγος κατάθλιψη ψυχολογία φοβίες κενό γνωσιακή βουλιμία ψυχοθεραπεία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συναισθήματα θανάτου ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη διάχυτη συνεδρίες διαταραχή αυτογνωσία αυτοεκτίμηση δυσκολίες ψυχοθεραπεύτρια κρίσεις προβλήματα σχέσεις Αθήνα πανικού κενό άγχος γνωσιακή αναπτυξιακή ραντεβού εγκατάλειψη συμπεριφοράς χαμηλή νευρική ψυχολογία αναλυτική κατάθλιψη κέντρο προσέγγιση ψυχοθεραπεία φόβος μετρό συμβουλευτική φοβίες ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι φαντασιώσεις γονέων αυτοπραγμάτωση ανορεξία βουλιμία διάσχιση ψυχολόγος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη προσέγγιση Αθήνα αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση κενό γονέων αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς θανάτου φοβίες δυσκολίες φόβος βουλιμία νευρική άγχος μετρό ψυχολογία ψυχοθεραπεία διάχυτη συναισθήματα ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια προβλήματα διαταραχή κρίσεις ανορεξία σχέσεις κέντρο συνεδρίες ψυχοθεραπείας αυτογνωσία χαμηλή ψυχολόγος συμβουλευτική γνωσιακή εγκατάλειψη κατάθλιψη πανικού διάσχιση αναλυτική ψυχοθεραπευτής φαντασιώσεις ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων νευρική Αθήνα κατάθλιψη θανάτου ραντεβού αυτοεκτίμηση άγχος δυσκολίες ανορεξία αυτογνωσία διαταραχή πανικού συναισθήματα βουλιμία φοβίες συνεδρίες ψυχοθεραπεία προσέγγιση αυτοπραγμάτωση προβλήματα κενό κέντρο Ακρόπολη χαμηλή εγκατάλειψη αναπτυξιακή διάσχιση ψυχοθεραπεύτρια ψυχολογία συμπεριφοράς ψυχολόγος αναλυτική σχέσεις γνωσιακή ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας συμβουλευτική φαντασιώσεις διάχυτη κρίσεις ψυχολόγοι μετρό φόβος