Υπογονιμότητα

Το πρόβλημα υπογονιμότητας απασχολεί σταθερά ένα ποσοστό 10-15% στο γενικό πληθυσμό, παρόλα αυτά το να μιλήσουμε για την υπογονιμότητα με στατιστικούς δείκτες δεν είναι εύκολο, το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι όλο και περισσότερα ζευγάρια στρέφονται στους ειδικούς προκειμένου  να κάνουν θεραπεία.

Πριν κάποια χρόνια ήταν ταμπού ένα ζευγάρι να αντιμετωπίζει προβλήματα υπογονιμότητας, τα τελευταία χρόνια όμως αυτό έχει ξεπεραστεί τόσο χάριν της ιατρικής όσο και της αποδοχής ότι η γυναίκα αλλά και το ζευγάρι δεν έχουν ως μοναδικό σκοπό την τεκνοποίηση αλλά υπάρχουν και άλλες επιλογές και λύσεις. Ωστόσο το βάρος στο θέμα της υπογονιμότητας ή καλύτερα της δυσκολίας ενός ζευγαριού να κάνει παιδί πέφτει κυρίως στους ιατρικούς λόγους παραγκωνίζοντας πολλές φορές τον ψυχολογικό παράγοντα. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που ζευγάρια καταφέρνουν να τεκνοποιήσουν σε διακοπές ή αφού παραιτηθούν από την προσπάθεια. Ωστόσο ακόμα και τα ζευγάρια που βρίσκονται σε θεραπεία περνούν μια μεγάλη δοκιμασία που τους φθείρει ψυχολογικά με μακροπρόθεσμες συνέπειες και στους ίδιους και στον καρπό της προσπάθειάς τους.

Το να μάθει μια γυναίκα ή ένας άντρας ότι δεν μπορεί να κάνει παιδί φέρει μεγάλο φορτίο αρνητικών συναισθημάτων, ντροπής, αίσθησης ανεπάρκειας, ανικανότητας, απαισιοδοξίας και πληθώρα καταθλιπτικών συναισθημάτων. Είναι μια μεγάλη δοκιμασία για το ζευγάρι αλλά και για τον καθένα ξεχωριστά. Το άγχος και τα καταθλιπτικά συναισθήματα είναι συνοδές συναισθηματικές καταστάσεις. Η απώλεια της δυνατότητας για αναπαραγωγή είναι ένα μικρό πένθος που καλείται να αντιμετωπίσει το ζευγάρι και αφού το περάσει να πάρει είτε την απόφαση για θεραπεία είτε ακόμα και για μη αναπαραγωγή.

Η θεραπεία για την υπογονιμότητα δεν είναι όμως μόνο μια ιατρική διαδικασία, αφού ο ψυχολογικός παράγοντας επηρεάζει πολύ την έκβαση της θεραπείας. Τόσο τα καταθλιπτικά συναισθήματα όσο και το άγχος μπορούν να βάλουν εμπόδια στην αναπαραγωγική διαδικασία. Γνωρίζοντας όμως η γυναίκα ότι η θεραπεία είναι η τελευταία της ευκαιρία να κάνει παιδί, το άγχος αυξάνεται με αποτέλεσμα να θέτει σε κίνδυνο όλη την προσπάθεια.

Από έρευνα προκύπτει ότι οι γυναίκες που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας (Lukse and Vacc, 1999) αναφέρουν συναισθήματα θλίψης και κατάθλιψης, απώλειας που αφορά κυρίως την εμπιστοσύνη στο σώμα τους και την θηλυκότητάς τους, της αίσθησης ελέγχου στην ζωή, στην αυτοπεποίθησή τους. Ενώ σε άλλες έρευνες σε γυναίκες που βρίσκονται 2-3 χρόνια σε θεραπεία, αναφέρεται ότι το άγχος αυξάνεται όσο αυξάνεται και η διάρκεια της θεραπείας ενώ οι γυναίκες αναρωτιούνται για την θηλυκότητά τους και την σεξουαλικότητά τους. Το άγχος κατά την θεραπεία υπογονιμότητας ερευνητικά έχει συσχετιστεί περισσότερα με το πένθος και την θλίψη αφού οι γυναίκες που η προσπάθεια αποτυγχάνει βιώνουν περισσότερο άγχος όταν αδυνατούν να αντιμετωπίσουν λειτουργικά το πένθος και τα στάδιά του.

Οι στόχοι της ψυχολογικής υποστήριξης στην αντιμετώπιση της υπογονιμότητας είναι:

H ψυχική ευεξία και η αύξηση της αίσθησης του ελέγχου

   Η μείωση του άγχους

   Η μείωση των συμπτωμάτων κατάθλιψης

   Η ψυχική και σωματική υγεία και η μείωση συμπτωμάτων όπως αυπνία, πονοκέφαλοι και αδιαθεσία.

Το πρώτο που θα πρέπει να κάνει ένα ζευγάρι που αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας, είναι να έχει μία σωστή ψυχολογική αντιμετώπιση προς το πρόβλημα αυτό. Το άγχος, η αγωνία, και οι λάθος αντιλήψεις σχετικά με το πρόβλημα θα επιβαρύνουν το ζευγάρι και είναι πιθανό να δημιουργηθούν και εντάσεις.
Είναι  πολύ σημαντικός παράγοντας για το ζευγάρι η ψυχολογική υποστήριξη από κάποιον ειδικό, επειδή υπάρχει η επιβάρυνση της κοινωνίας, υπάρχει η επιβάρυνση των διαπροσωπικών σχέσεων του ζευγαριού μέσα στον γάμο, η σχέση του με τους συγγενείς και άλλα άτομα, η πίεση της υπογονιμότητας σε κάθε ένα από αυτά τα δύο άτομα του ζευγαριού, καθώς και η ψυχολογική πίεση όταν το ζευγάρι αυτό βρίσκεται μέσα στην διαδικασία μίας προσπάθειας για υποβοηθούμενη τεχνητή γονιμοποίηση. Υπάρχει επίσης η βιολογική ανάγκη της γυναίκας και του άντρα, για ένα παιδί, καθώς και το στρες της στέρησης αυτής της ψυχολογικής ανάγκης.
Έτσι λοιπόν, θα πρέπει να υιοθετηθούν τρόποι βελτίωσης της ποιότητας ζωής και μεγιστοποίησης των δυνατοτήτων. Πλέον είναι αναγκαίο να συμπληρωθεί η εξωσωματική γονιμοποίηση και με την υποβοήθηση του ατόμου σαν ένα όλον, ώστε να μπει πιο ολοκληρωμένο και πιο υγιές στην διαδικασία αυτή. Η ψυχολογική υποστήριξη παρέχεται είτε σε ατομικό επίπεδο είτε σε ζεύγους είτε σε ομαδικό μαζί με άλλα ζευγάρια που βιώνουν αντίστοιχες καταστάσεις.

«Το να μάθουμε να ζούμε με την υπογονιμότητά είναι σαν να μάθουμε να ζούμε με τον θάνατο, δεν μπορεί κανείς να το ξεχάσει αλλά και δεν μπορεί να το σκέφτεται όλη την ώρα(Mazor, 1979, p. 101)».

*Το άρθρο έχει δημοσιευτεί στο healthylifetree.com, e-περιοδικό υγείας.

Βιβλιογραφία:

Hart V.A.(2002). Infertility and the role of psychotherapy. Issues in Mental Health Nursing, 23:31–41.

Υπογονιμότητα εγκατάλειψη συμπεριφοράς φαντασιώσεις διαταραχή ανορεξία ψυχολογία Ακρόπολη αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού σχέσεις ψυχοθεραπεία προβλήματα Αθήνα νευρική διάχυτη χαμηλή μετρό θανάτου ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση γνωσιακή ψυχοθεραπείας κέντρο διάσχιση κενό φόβος συμβουλευτική κρίσεις ψυχολόγος ψυχοθεραπευτής αναλυτική φοβίες συνεδρίες συναισθήματα αυτογνωσία προσέγγιση άγχος δυσκολίες βουλιμία κατάθλιψη πανικού γονέων αναπτυξιακήΥπογονιμότητα κέντρο διαταραχή θανάτου ψυχολογία συμβουλευτική Αθήνα συναισθήματα ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή συμπεριφοράς φαντασιώσεις ψυχολόγος προβλήματα κατάθλιψη ανορεξία χαμηλή ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας προσέγγιση πανικού ραντεβού άγχος δυσκολίες διάχυτη αυτοπραγμάτωση κρίσεις αναπτυξιακή κενό νευρική συνεδρίες αυτογνωσία ψυχοθεραπεία ψυχολόγοι φοβίες αναλυτική βουλιμία μετρό σχέσεις αυτοεκτίμηση γονέων εγκατάλειψη φόβος Ακρόπολη διάσχιση Υπογονιμότητα σχέσεις πανικού Αθήνα ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια συνεδρίες διάχυτη ψυχοθεραπείας αναλυτική μετρό ψυχολόγοι εγκατάλειψη κέντρο αναπτυξιακή φόβος Ακρόπολη νευρική ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς θανάτου προσέγγιση φαντασιώσεις διάσχιση κρίσεις αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής κενό συμβουλευτική γνωσιακή ψυχολόγος προβλήματα αυτοεκτίμηση δυσκολίες διαταραχή συναισθήματα άγχος κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση χαμηλή φοβίες γονέων ραντεβού ανορεξία βουλιμία Υπογονιμότητα διάσχιση συμπεριφοράς Ακρόπολη διαταραχή νευρική άγχος εγκατάλειψη ραντεβού ψυχοθεραπείας προβλήματα διάχυτη αυτογνωσία θανάτου κατάθλιψη ψυχολογία ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπευτής χαμηλή αυτοεκτίμηση σχέσεις συναισθήματα ανορεξία κρίσεις κέντρο φόβος αναπτυξιακή μετρό πανικού Αθήνα συνεδρίες ψυχοθεραπεύτρια φοβίες αναλυτική βουλιμία δυσκολίες γνωσιακή προσέγγιση ψυχολόγοι γονέων ψυχολόγος κενό συμβουλευτική αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις Υπογονιμότητα συναισθήματα ψυχολογία εγκατάλειψη συμπεριφοράς άγχος αυτοπραγμάτωση Αθήνα θανάτου κατάθλιψη δυσκολίες πανικού προβλήματα ψυχοθεραπείας διάχυτη διαταραχή αναλυτική διάσχιση κέντρο βουλιμία ψυχολόγοι Ακρόπολη ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπευτής γνωσιακή ψυχολόγος σχέσεις κρίσεις φόβος φοβίες ανορεξία γονέων αυτογνωσία μετρό συνεδρίες συμβουλευτική προσέγγιση ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή αναπτυξιακή νευρική φαντασιώσεις κενό αυτοεκτίμηση Υπογονιμότητα ψυχολόγος προσέγγιση κενό χαμηλή κατάθλιψη ραντεβού συνεδρίες διάχυτη άγχος ψυχοθεραπευτής ανορεξία διάσχιση σχέσεις προβλήματα αυτογνωσία Ακρόπολη διαταραχή νευρική αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις Αθήνα ψυχοθεραπεία γνωσιακή γονέων βουλιμία δυσκολίες φόβος ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη πανικού αυτοπραγμάτωση συμβουλευτική ψυχολόγοι μετρό συναισθήματα φοβίες ψυχολογία θανάτου ψυχοθεραπεύτρια κέντρο συμπεριφοράς αναλυτική κρίσεις