Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμπεριφοράς προβλήματα Ακρόπολη ψυχολόγοι αναλυτική πανικού διάσχιση ψυχοθεραπεία γνωσιακή Αθήνα φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας ψυχολογία φοβίες ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες διαταραχή προσέγγιση αναπτυξιακή συναισθήματα κέντρο εγκατάλειψη συμβουλευτική κενό θανάτου αυτοπραγμάτωση φόβος διάχυτη μετρό αυτογνωσία κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής σχέσεις κρίσεις ανορεξία άγχος ραντεβού βουλιμία γονέων ψυχολόγος αυτοεκτίμηση νευρική συνεδρίες χαμηλήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… θανάτου συμπεριφοράς ψυχολογία ραντεβού βουλιμία προσέγγιση κενό αυτογνωσία συνεδρίες δυσκολίες σχέσεις Ακρόπολη Αθήνα συμβουλευτική ψυχολόγος αυτοεκτίμηση φαντασιώσεις νευρική ψυχοθεραπεία χαμηλή αναλυτική κατάθλιψη κρίσεις διαταραχή ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι διάχυτη προβλήματα διάσχιση φοβίες μετρό κέντρο γνωσιακή ανορεξία αναπτυξιακή ψυχοθεραπεύτρια συναισθήματα εγκατάλειψη άγχος αυτοπραγμάτωση φόβος ψυχοθεραπευτής πανικού γονέων Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… χαμηλή ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις δυσκολίες αυτοεκτίμηση διάχυτη μετρό άγχος ραντεβού ψυχολόγος συνεδρίες ψυχοθεραπευτής αυτογνωσία νευρική βουλιμία εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση προσέγγιση ψυχολόγοι προβλήματα ψυχοθεραπείας φαντασιώσεις διαταραχή ψυχοθεραπεία διάσχιση συναισθήματα κατάθλιψη αναλυτική Ακρόπολη κρίσεις γνωσιακή αναπτυξιακή πανικού φοβίες θανάτου συμβουλευτική κενό συμπεριφοράς κέντρο Αθήνα φόβος γονέων ψυχολογία ανορεξία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διαταραχή άγχος θανάτου γνωσιακή γονέων πανικού κατάθλιψη συναισθήματα αυτογνωσία συμβουλευτική κρίσεις αναπτυξιακή Ακρόπολη συμπεριφοράς ανορεξία ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας ψυχολογία κέντρο αυτοπραγμάτωση ψυχολόγοι προβλήματα ψυχοθεραπεία χαμηλή αναλυτική σχέσεις νευρική φαντασιώσεις συνεδρίες κενό Αθήνα αυτοεκτίμηση βουλιμία προσέγγιση ραντεβού δυσκολίες διάσχιση ψυχοθεραπευτής εγκατάλειψη φόβος διάχυτη φοβίες μετρό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού κρίσεις προσέγγιση ψυχολόγος εγκατάλειψη βουλιμία ψυχολόγοι γονέων διαταραχή γνωσιακή αυτογνωσία άγχος διάσχιση Αθήνα ανορεξία φαντασιώσεις συναισθήματα νευρική σχέσεις ψυχοθεραπεύτρια συνεδρίες κατάθλιψη αυτοεκτίμηση ραντεβού δυσκολίες φόβος αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία διάχυτη κενό κέντρο χαμηλή συμπεριφοράς αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας Ακρόπολη συμβουλευτική θανάτου αναλυτική ψυχοθεραπευτής φοβίες ψυχολογία προβλήματα μετρό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού εγκατάλειψη προσέγγιση χαμηλή ψυχοθεραπείας ραντεβού θανάτου Ακρόπολη ψυχολογία αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση συνεδρίες κέντρο συμπεριφοράς συμβουλευτική σχέσεις διαταραχή προβλήματα αναπτυξιακή συναισθήματα διάσχιση κρίσεις άγχος κατάθλιψη βουλιμία νευρική ψυχοθεραπευτής γονέων ψυχοθεραπεία αναλυτική φοβίες ψυχολόγοι διάχυτη αυτογνωσία φαντασιώσεις δυσκολίες ψυχολόγος μετρό φόβος γνωσιακή κενό ανορεξία Αθήνα