Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό ραντεβού αυτοεκτίμηση φοβίες διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγοι αυτογνωσία κρίσεις κενό άγχος γονέων βουλιμία ψυχοθεραπείας πανικού συναισθήματα προσέγγιση συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής διαταραχή κατάθλιψη κέντρο φόβος εγκατάλειψη συμβουλευτική σχέσεις ψυχολόγος ψυχοθεραπεία θανάτου Αθήνα ανορεξία αυτοπραγμάτωση νευρική ψυχολογία προβλήματα αναλυτική Ακρόπολη συνεδρίες δυσκολίες χαμηλή αναπτυξιακή φαντασιώσεις γνωσιακή διάσχισηΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμβουλευτική σχέσεις νευρική ψυχολόγοι συναισθήματα Αθήνα συνεδρίες διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια αυτογνωσία πανικού ανορεξία χαμηλή ψυχολόγος διάχυτη αναλυτική κενό ψυχολογία ψυχοθεραπευτής γονέων κέντρο μετρό φοβίες άγχος Ακρόπολη θανάτου βουλιμία γνωσιακή εγκατάλειψη προβλήματα κατάθλιψη προσέγγιση συμπεριφοράς διάσχιση κρίσεις αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας δυσκολίες ραντεβού φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση φόβος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμβουλευτική Αθήνα βουλιμία ψυχοθεραπευτής διάχυτη αυτοπραγμάτωση γονέων προβλήματα νευρική ψυχολόγος γνωσιακή φαντασιώσεις φοβίες ψυχοθεραπείας αυτογνωσία προσέγγιση ψυχολογία πανικού διαταραχή διάσχιση εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία άγχος μετρό συναισθήματα αναπτυξιακή κενό δυσκολίες αναλυτική κρίσεις χαμηλή ραντεβού σχέσεις κέντρο κατάθλιψη αυτοεκτίμηση φόβος ψυχολόγοι ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια θανάτου συμπεριφοράς συνεδρίες Ακρόπολη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναλυτική βουλιμία ψυχοθεραπευτής δυσκολίες άγχος εγκατάλειψη γονέων μετρό χαμηλή νευρική διαταραχή Αθήνα κέντρο διάχυτη ψυχολογία ψυχολόγοι σχέσεις πανικού ψυχολόγος προσέγγιση ψυχοθεραπεύτρια θανάτου φοβίες ψυχοθεραπείας κενό κρίσεις ραντεβού διάσχιση Ακρόπολη προβλήματα φαντασιώσεις αυτογνωσία ανορεξία φόβος αναπτυξιακή αυτοεκτίμηση συνεδρίες γνωσιακή αυτοπραγμάτωση συμβουλευτική ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς συναισθήματα κατάθλιψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό ψυχοθεραπευτής φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας προβλήματα βουλιμία άγχος διάχυτη διαταραχή ραντεβού ψυχολογία διάσχιση προσέγγιση κρίσεις θανάτου ψυχολόγοι κενό γνωσιακή γονέων συναισθήματα συμβουλευτική νευρική κέντρο σχέσεις Ακρόπολη φοβίες Αθήνα φόβος εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση αυτοεκτίμηση αυτογνωσία κατάθλιψη αναλυτική ψυχολόγος δυσκολίες συνεδρίες συμπεριφοράς πανικού χαμηλή ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγοι ψυχοθεραπεία ανορεξία ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση διάχυτη εγκατάλειψη συναισθήματα διάσχιση χαμηλή προβλήματα φαντασιώσεις αναλυτική φόβος συνεδρίες αυτογνωσία ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια νευρική διαταραχή κενό γονέων άγχος συμβουλευτική ραντεβού πανικού κρίσεις αυτοπραγμάτωση συμπεριφοράς κατάθλιψη ψυχολογία σχέσεις θανάτου ψυχοθεραπευτής αναπτυξιακή Ακρόπολη μετρό Αθήνα προσέγγιση φοβίες γνωσιακή κέντρο δυσκολίες βουλιμία