Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη ψυχοθεραπευτής φοβίες ψυχολόγοι Αθήνα ψυχολογία φόβος διάσχιση νευρική συνεδρίες φαντασιώσεις αυτογνωσία βουλιμία εγκατάλειψη ψυχολόγος κέντρο κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή γνωσιακή κενό αναπτυξιακή συμβουλευτική κατάθλιψη ραντεβού σχέσεις ψυχοθεραπεία θανάτου συναισθήματα αυτοεκτίμηση συμπεριφοράς διάχυτη αυτοπραγμάτωση προβλήματα ανορεξία ψυχοθεραπείας δυσκολίες πανικού γονέων προσέγγιση μετρό άγχος αναλυτική διαταραχήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… μετρό ραντεβού ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια ανορεξία κατάθλιψη φοβίες συνεδρίες Αθήνα κενό ψυχολόγοι νευρική σχέσεις πανικού συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση χαμηλή ψυχολόγος γονέων φαντασιώσεις διάχυτη δυσκολίες αναλυτική βουλιμία εγκατάλειψη διάσχιση ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή Ακρόπολη συναισθήματα αυτογνωσία προσέγγιση κρίσεις άγχος διαταραχή ψυχολογία φόβος συμβουλευτική κέντρο αυτοπραγμάτωση γνωσιακή προβλήματα ψυχοθεραπευτής θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη προβλήματα φόβος συνεδρίες διάχυτη γνωσιακή ραντεβού κενό θανάτου ανορεξία φοβίες κέντρο γονέων ψυχοθεραπευτής κρίσεις διάσχιση βουλιμία προσέγγιση άγχος δυσκολίες μετρό νευρική σχέσεις φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία Αθήνα διαταραχή συμπεριφοράς αυτοεκτίμηση συναισθήματα ψυχολογία αυτογνωσία ψυχολόγοι πανικού αναλυτική εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη ψυχοθεραπείας συμβουλευτική χαμηλή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… γονέων Ακρόπολη Αθήνα προβλήματα ψυχολόγοι φοβίες συμπεριφοράς κέντρο ανορεξία γνωσιακή πανικού θανάτου ψυχολόγος ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες κενό συνεδρίες προσέγγιση διάχυτη ραντεβού συναισθήματα χαμηλή αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη βουλιμία συμβουλευτική αναλυτική φόβος μετρό σχέσεις κατάθλιψη ψυχολογία φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση κρίσεις ψυχοθεραπείας άγχος αυτογνωσία νευρική ψυχοθεραπευτής διάσχιση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση πανικού αυτογνωσία φόβος μετρό άγχος ψυχοθεραπευτής κέντρο χαμηλή αναλυτική συμβουλευτική ψυχοθεραπεία διάχυτη φοβίες διάσχιση Ακρόπολη εγκατάλειψη κενό ανορεξία ψυχοθεραπεύτρια γονέων κατάθλιψη κρίσεις συναισθήματα γνωσιακή συμπεριφοράς Αθήνα ψυχολόγος ψυχολογία ψυχοθεραπείας νευρική συνεδρίες αναπτυξιακή διαταραχή αυτοπραγμάτωση σχέσεις ραντεβού προσέγγιση ψυχολόγοι φαντασιώσεις προβλήματα θανάτου βουλιμία δυσκολίες Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος γνωσιακή θανάτου νευρική ψυχολόγοι Αθήνα Ακρόπολη μετρό προβλήματα συμπεριφοράς φόβος φαντασιώσεις αναπτυξιακή ψυχολογία κενό ψυχοθεραπείας κρίσεις ψυχοθεραπευτής χαμηλή ψυχολόγος συναισθήματα διαταραχή βουλιμία αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια κατάθλιψη συνεδρίες πανικού κέντρο φοβίες γονέων σχέσεις προσέγγιση ραντεβού διάσχιση εγκατάλειψη ανορεξία ψυχοθεραπεία συμβουλευτική αναλυτική αυτοεκτίμηση δυσκολίες διάχυτη αυτογνωσία