Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναπτυξιακή Ακρόπολη αυτογνωσία εγκατάλειψη κατάθλιψη γνωσιακή αυτοπραγμάτωση συνεδρίες Αθήνα ψυχοθεραπεία κέντρο φόβος φαντασιώσεις θανάτου σχέσεις ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς συμβουλευτική γονέων χαμηλή διάσχιση αναλυτική ψυχολόγος προβλήματα ανορεξία ψυχολόγοι μετρό κενό κρίσεις διάχυτη νευρική ψυχολογία προσέγγιση πανικού ραντεβού δυσκολίες συναισθήματα διαταραχή φοβίες άγχος βουλιμίαΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διαταραχή αυτογνωσία γονέων διάχυτη ραντεβού σχέσεις αναλυτική διάσχιση χαμηλή αναπτυξιακή συμβουλευτική κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής ανορεξία μετρό γνωσιακή συνεδρίες φαντασιώσεις Αθήνα ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση άγχος κέντρο ψυχολόγος φοβίες συμπεριφοράς ψυχολόγοι αυτοπραγμάτωση προβλήματα πανικού φόβος συναισθήματα εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία βουλιμία προσέγγιση κρίσεις θανάτου δυσκολίες ψυχοθεραπείας Ακρόπολη κενό ψυχολογία νευρική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολογία βουλιμία αναλυτική Ακρόπολη αυτογνωσία φόβος φοβίες Αθήνα ψυχοθεραπεία συμβουλευτική κρίσεις ψυχοθεραπευτής δυσκολίες διάσχιση ραντεβού νευρική σχέσεις εγκατάλειψη γνωσιακή γονέων φαντασιώσεις προβλήματα συνεδρίες μετρό άγχος ψυχολόγος συμπεριφοράς θανάτου ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση προσέγγιση κενό ψυχολόγοι χαμηλή αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας συναισθήματα ανορεξία πανικού κέντρο κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση διάχυτη διαταραχή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναλυτική συνεδρίες ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση κέντρο βουλιμία αυτογνωσία κενό φοβίες διαταραχή διάσχιση αυτοπραγμάτωση ανορεξία προσέγγιση ψυχοθεραπεία συμβουλευτική Αθήνα προβλήματα μετρό ραντεβού άγχος θανάτου Ακρόπολη φόβος δυσκολίες χαμηλή κατάθλιψη αναπτυξιακή ψυχολόγος συναισθήματα σχέσεις ψυχολογία διάχυτη ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγοι πανικού συμπεριφοράς εγκατάλειψη γνωσιακή ψυχοθεραπείας γονέων κρίσεις νευρική φαντασιώσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος φαντασιώσεις ανορεξία δυσκολίες προσέγγιση αυτογνωσία ψυχοθεραπευτής ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη ψυχολόγος διάσχιση σχέσεις κρίσεις Αθήνα Ακρόπολη φοβίες ψυχοθεραπεία κέντρο αναπτυξιακή ραντεβού προβλήματα διαταραχή ψυχολόγοι συνεδρίες αναλυτική συμπεριφοράς θανάτου μετρό ψυχοθεραπείας αυτοεκτίμηση χαμηλή άγχος βουλιμία πανικού συμβουλευτική κενό γονέων αυτοπραγμάτωση νευρική συναισθήματα κατάθλιψη γνωσιακή εγκατάλειψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπευτής γονέων συνεδρίες ραντεβού φόβος δυσκολίες ψυχολογία αναλυτική ανορεξία χαμηλή αυτογνωσία κρίσεις Ακρόπολη διάσχιση ψυχοθεραπεία μετρό νευρική ψυχολόγοι συμβουλευτική σχέσεις προβλήματα πανικού φοβίες γνωσιακή διάχυτη προσέγγιση κενό συμπεριφοράς βουλιμία αυτοεκτίμηση ψυχολόγος θανάτου ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα φαντασιώσεις άγχος αναπτυξιακή συναισθήματα αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη εγκατάλειψη διαταραχή κέντρο