Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φοβίες προβλήματα πανικού ψυχολογία δυσκολίες κενό νευρική γνωσιακή εγκατάλειψη άγχος αναλυτική ψυχοθεραπευτής φόβος μετρό συμπεριφοράς αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας κατάθλιψη κέντρο σχέσεις αυτοεκτίμηση ραντεβού Αθήνα διάσχιση φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος διάχυτη συνεδρίες προσέγγιση γονέων ψυχοθεραπεία βουλιμία διαταραχή συναισθήματα θανάτου χαμηλή συμβουλευτική κρίσεις ανορεξία Ακρόπολη αναπτυξιακή ψυχολόγοι αυτογνωσίαΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ανορεξία Αθήνα γνωσιακή σχέσεις προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια αυτοεκτίμηση φοβίες πανικού αναπτυξιακή αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος κρίσεις ραντεβού μετρό κενό άγχος διάχυτη αυτογνωσία φαντασιώσεις δυσκολίες ψυχοθεραπεία συμβουλευτική φόβος κατάθλιψη διάσχιση βουλιμία ψυχολογία ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι γονέων χαμηλή συμπεριφοράς προσέγγιση συναισθήματα Ακρόπολη αναλυτική νευρική κέντρο συνεδρίες διαταραχή εγκατάλειψη θανάτου ψυχοθεραπευτής Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη διάσχιση Ακρόπολη κέντρο ψυχοθεραπεία δυσκολίες σχέσεις ανορεξία κατάθλιψη χαμηλή άγχος πανικού συναισθήματα προβλήματα φαντασιώσεις γνωσιακή φόβος προσέγγιση φοβίες διαταραχή κενό αναπτυξιακή κρίσεις αυτοεκτίμηση αναλυτική ψυχολογία Αθήνα αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπείας συμπεριφοράς θανάτου ραντεβού μετρό ψυχοθεραπευτής νευρική εγκατάλειψη γονέων συμβουλευτική ψυχολόγος ψυχολόγοι συνεδρίες αυτογνωσία βουλιμία ψυχοθεραπεύτρια Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κέντρο συμπεριφοράς φοβίες εγκατάλειψη θανάτου αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος προσέγγιση κατάθλιψη Ακρόπολη ραντεβού γονέων σχέσεις ψυχολόγοι δυσκολίες ψυχοθεραπεία μετρό ανορεξία Αθήνα αυτογνωσία ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική πανικού προβλήματα ψυχολογία αναπτυξιακή διαταραχή νευρική χαμηλή διάχυτη κενό συναισθήματα συνεδρίες φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας άγχος βουλιμία διάσχιση συμβουλευτική φόβος ψυχοθεραπευτής γνωσιακή κρίσεις αυτοεκτίμηση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις συναισθήματα βουλιμία δυσκολίες αυτογνωσία διαταραχή χαμηλή ψυχολόγοι ραντεβού αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία μετρό συμβουλευτική κέντρο φοβίες γονέων κρίσεις Ακρόπολη συμπεριφοράς διάσχιση αυτοπραγμάτωση σχέσεις αυτοεκτίμηση εγκατάλειψη ψυχολόγος αναλυτική ψυχολογία νευρική ανορεξία ψυχοθεραπευτής θανάτου κενό φόβος κατάθλιψη γνωσιακή προσέγγιση άγχος ψυχοθεραπείας πανικού διάχυτη Αθήνα συνεδρίες προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια