Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτογνωσία χαμηλή γονέων αυτοεκτίμηση φόβος ραντεβού Αθήνα μετρό κατάθλιψη αναπτυξιακή συναισθήματα κέντρο κρίσεις αυτοπραγμάτωση βουλιμία συμβουλευτική δυσκολίες διαταραχή ψυχολόγοι συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής φοβίες ανορεξία ψυχοθεραπείας ψυχολογία ψυχοθεραπεύτρια κενό γνωσιακή αναλυτική άγχος θανάτου προβλήματα φαντασιώσεις συνεδρίες ψυχοθεραπεία πανικού νευρική εγκατάλειψη Ακρόπολη διάσχιση σχέσεις διάχυτη προσέγγιση ψυχολόγοςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Αθήνα συμπεριφοράς διάσχιση φόβος αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία ανορεξία αυτογνωσία χαμηλή Ακρόπολη πανικού ψυχοθεραπείας δυσκολίες προβλήματα ψυχολόγος διαταραχή ψυχολόγοι κενό αναλυτική συμβουλευτική φοβίες διάχυτη γνωσιακή σχέσεις συνεδρίες άγχος προσέγγιση κρίσεις αυτοεκτίμηση θανάτου ραντεβού βουλιμία ψυχολογία μετρό κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπευτής φαντασιώσεις συναισθήματα αυτοπραγμάτωση εγκατάλειψη γονέων κέντρο νευρική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεία πανικού φαντασιώσεις φόβος άγχος προβλήματα κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια σχέσεις εγκατάλειψη αναπτυξιακή συνεδρίες αυτοεκτίμηση ραντεβού ανορεξία Ακρόπολη ψυχοθεραπείας συναισθήματα συμπεριφοράς προσέγγιση γνωσιακή Αθήνα συμβουλευτική ψυχολόγοι φοβίες αυτοπραγμάτωση διάχυτη θανάτου γονέων ψυχολόγος ψυχολογία αναλυτική κρίσεις διαταραχή δυσκολίες αυτογνωσία μετρό νευρική ψυχοθεραπευτής διάσχιση κέντρο χαμηλή κενό βουλιμία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φοβίες πανικού διάσχιση χαμηλή ψυχολόγοι προσέγγιση ραντεβού άγχος μετρό ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπευτής Αθήνα Ακρόπολη αυτοεκτίμηση συναισθήματα προβλήματα ανορεξία γνωσιακή κενό κέντρο φαντασιώσεις φόβος συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια διαταραχή κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος συμβουλευτική νευρική σχέσεις συνεδρίες διάχυτη αναλυτική δυσκολίες αυτογνωσία θανάτου ψυχοθεραπεία γονέων κρίσεις αναπτυξιακή εγκατάλειψη ψυχολογία βουλιμία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φόβος συμπεριφοράς δυσκολίες εγκατάλειψη αυτογνωσία ανορεξία συνεδρίες χαμηλή ψυχολογία θανάτου αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία Αθήνα αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπείας γνωσιακή κατάθλιψη βουλιμία κέντρο ραντεβού σχέσεις συναισθήματα ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη άγχος συμβουλευτική προβλήματα φαντασιώσεις φοβίες ψυχολόγοι μετρό προσέγγιση γονέων κρίσεις διαταραχή αυτοπραγμάτωση διάσχιση πανικού διάχυτη κενό ψυχολόγος αναλυτική νευρική Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοεκτίμηση διάσχιση ψυχολόγος αναπτυξιακή νευρική χαμηλή φοβίες συνεδρίες αναλυτική γνωσιακή συμπεριφοράς κρίσεις πανικού ραντεβού αυτογνωσία διάχυτη συμβουλευτική βουλιμία Ακρόπολη ψυχολογία κέντρο ψυχοθεραπεία ανορεξία αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις σχέσεις προσέγγιση ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας κενό Αθήνα θανάτου μετρό φόβος ψυχολόγοι προβλήματα εγκατάλειψη άγχος ψυχοθεραπευτής γονέων διαταραχή κατάθλιψη δυσκολίες συναισθήματα