Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κρίσεις κέντρο δυσκολίες μετρό Αθήνα χαμηλή ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι άγχος ραντεβού αυτογνωσία αναλυτική ψυχολογία αυτοεκτίμηση ανορεξία ψυχοθεραπεία γονέων ψυχοθεραπευτής βουλιμία διάχυτη πανικού εγκατάλειψη Ακρόπολη συμβουλευτική αναπτυξιακή ψυχολόγος διάσχιση διαταραχή κενό θανάτου φαντασιώσεις σχέσεις φοβίες γνωσιακή κατάθλιψη προσέγγιση συνεδρίες προβλήματα συναισθήματα ψυχοθεραπεύτρια συμπεριφοράς φόβος αυτοπραγμάτωση νευρικήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος Ακρόπολη νευρική ψυχοθεραπείας προσέγγιση φόβος ψυχοθεραπεία συναισθήματα ραντεβού εγκατάλειψη κέντρο φοβίες βουλιμία δυσκολίες διάχυτη κενό ψυχοθεραπευτής φαντασιώσεις συμβουλευτική γνωσιακή πανικού θανάτου αυτοεκτίμηση προβλήματα ψυχολογία ψυχολόγοι κρίσεις σχέσεις άγχος ψυχοθεραπεύτρια μετρό συνεδρίες αναλυτική χαμηλή κατάθλιψη ανορεξία συμπεριφοράς αναπτυξιακή διαταραχή διάσχιση γονέων Αθήνα αυτογνωσία Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγοι εγκατάλειψη αυτοπραγμάτωση συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας συνεδρίες προβλήματα σχέσεις νευρική ψυχοθεραπευτής κρίσεις κενό γονέων Αθήνα χαμηλή συμβουλευτική συναισθήματα φοβίες άγχος πανικού διάσχιση ραντεβού ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική μετρό ανορεξία ψυχολογία κατάθλιψη φαντασιώσεις ψυχολόγος αυτογνωσία διαταραχή αναπτυξιακή φόβος Ακρόπολη κέντρο γνωσιακή δυσκολίες διάχυτη αυτοεκτίμηση προσέγγιση βουλιμία θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτογνωσία πανικού προσέγγιση ψυχολόγος κρίσεις φόβος ψυχοθεραπείας Αθήνα ψυχολόγοι μετρό κενό φοβίες συμβουλευτική ψυχολογία συναισθήματα νευρική συμπεριφοράς ανορεξία διαταραχή αυτοεκτίμηση γνωσιακή ψυχοθεραπεία δυσκολίες αναλυτική συνεδρίες εγκατάλειψη αναπτυξιακή Ακρόπολη άγχος αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις κατάθλιψη προβλήματα διάχυτη βουλιμία σχέσεις διάσχιση χαμηλή ψυχοθεραπεύτρια θανάτου ραντεβού ψυχοθεραπευτής κέντρο γονέων Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… συμβουλευτική ραντεβού ψυχοθεραπευτής ψυχολογία διάσχιση νευρική βουλιμία αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή ψυχοθεραπεύτρια μετρό θανάτου συμπεριφοράς κενό κρίσεις αναλυτική προβλήματα ψυχολόγος ψυχολόγοι γνωσιακή Αθήνα κατάθλιψη αυτογνωσία συναισθήματα φοβίες ψυχοθεραπείας εγκατάλειψη διάχυτη Ακρόπολη πανικού διαταραχή αυτοεκτίμηση γονέων δυσκολίες προσέγγιση φαντασιώσεις σχέσεις συνεδρίες κέντρο άγχος ψυχοθεραπεία φόβος ανορεξία χαμηλή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… σχέσεις γονέων Αθήνα ψυχοθεραπείας Ακρόπολη νευρική προσέγγιση κρίσεις βουλιμία συμβουλευτική ψυχοθεραπευτής ψυχολόγοι ψυχοθεραπεύτρια θανάτου αναλυτική κενό αυτοπραγμάτωση ψυχολογία συνεδρίες ψυχολόγος δυσκολίες ψυχοθεραπεία προβλήματα πανικού κέντρο μετρό συναισθήματα άγχος γνωσιακή εγκατάλειψη διάχυτη φοβίες αυτοεκτίμηση κατάθλιψη χαμηλή συμπεριφοράς διαταραχή διάσχιση ραντεβού αναπτυξιακή φόβος αυτογνωσία φαντασιώσεις ανορεξία