Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κέντρο άγχος νευρική συμβουλευτική ψυχοθεραπεύτρια γνωσιακή συναισθήματα ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπευτής μετρό φόβος φαντασιώσεις σχέσεις ψυχοθεραπεία διαταραχή αναπτυξιακή εγκατάλειψη ψυχολογία Αθήνα χαμηλή προβλήματα ψυχολόγοι θανάτου βουλιμία συνεδρίες γονέων ραντεβού ψυχολόγος κατάθλιψη διάσχιση κενό συμπεριφοράς δυσκολίες αναλυτική διάχυτη προσέγγιση αυτοεκτίμηση φοβίες αυτοπραγμάτωση κρίσεις ανορεξία αυτογνωσία Ακρόπολη πανικούΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναπτυξιακή Αθήνα συναισθήματα ψυχοθεραπεύτρια εγκατάλειψη φοβίες χαμηλή θανάτου αναλυτική ραντεβού γνωσιακή ψυχολόγος βουλιμία νευρική κενό δυσκολίες διάχυτη συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής σχέσεις συνεδρίες άγχος διαταραχή πανικού γονέων διάσχιση ψυχοθεραπείας Ακρόπολη ψυχολογία μετρό αυτογνωσία προβλήματα ψυχοθεραπεία ανορεξία φόβος συμβουλευτική προσέγγιση ψυχολόγοι φαντασιώσεις κέντρο αυτοπραγμάτωση κρίσεις κατάθλιψη αυτοεκτίμηση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη ψυχοθεραπεύτρια φόβος αυτοεκτίμηση ψυχολογία σχέσεις αναπτυξιακή αυτογνωσία βουλιμία ψυχολόγοι εγκατάλειψη πανικού φοβίες ψυχοθεραπεία κρίσεις κέντρο γονέων αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπευτής μετρό γνωσιακή ψυχολόγος συνεδρίες συμβουλευτική διάσχιση συμπεριφοράς προσέγγιση προβλήματα ραντεβού Αθήνα διάχυτη διαταραχή νευρική φαντασιώσεις χαμηλή συναισθήματα άγχος αναλυτική δυσκολίες θανάτου ψυχοθεραπείας ανορεξία κενό Ακρόπολη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάχυτη νευρική Ακρόπολη θανάτου κρίσεις Αθήνα βουλιμία σχέσεις συμβουλευτική εγκατάλειψη δυσκολίες αναπτυξιακή ραντεβού διάσχιση συναισθήματα φαντασιώσεις χαμηλή ψυχοθεραπείας συμπεριφοράς προσέγγιση ψυχολογία ψυχοθεραπεία κέντρο φόβος ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος γονέων άγχος κατάθλιψη ψυχολόγοι γνωσιακή διαταραχή πανικού αυτοπραγμάτωση προβλήματα ανορεξία ψυχοθεραπευτής αναλυτική φοβίες μετρό συνεδρίες αυτοεκτίμηση αυτογνωσία κενό Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη αυτοεκτίμηση πανικού φαντασιώσεις δυσκολίες ψυχοθεραπεία χαμηλή Ακρόπολη αυτογνωσία φόβος διαταραχή άγχος ψυχοθεραπευτής ανορεξία Αθήνα αυτοπραγμάτωση γνωσιακή αναλυτική συμπεριφοράς ραντεβού κέντρο αναπτυξιακή προσέγγιση διάχυτη νευρική βουλιμία συναισθήματα διάσχιση συνεδρίες γονέων κενό φοβίες προβλήματα ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας σχέσεις ψυχολόγος ψυχολόγοι μετρό κρίσεις θανάτου ψυχολογία συμβουλευτική εγκατάλειψη Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κατάθλιψη ψυχολόγος συναισθήματα νευρική άγχος γονέων συμπεριφοράς θανάτου φοβίες εγκατάλειψη αναλυτική κρίσεις Ακρόπολη κενό ψυχολόγοι ψυχοθεραπείας συνεδρίες χαμηλή ψυχοθεραπεύτρια ραντεβού αυτοεκτίμηση διάσχιση γνωσιακή αυτοπραγμάτωση μετρό ψυχολογία Αθήνα φόβος πανικού βουλιμία διάχυτη σχέσεις αυτογνωσία ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπευτής ανορεξία προβλήματα αναπτυξιακή διαταραχή φαντασιώσεις προσέγγιση συμβουλευτική κέντρο δυσκολίες