Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κέντρο διάχυτη κρίσεις συμπεριφοράς συμβουλευτική διάσχιση φόβος ψυχοθεραπεία μετρό προσέγγιση φοβίες ψυχοθεραπείας αυτοπραγμάτωση αναλυτική χαμηλή ψυχολόγοι Αθήνα αυτογνωσία ψυχολογία φαντασιώσεις αυτοεκτίμηση ραντεβού γονέων ανορεξία κενό γνωσιακή δυσκολίες διαταραχή θανάτου συναισθήματα Ακρόπολη νευρική προβλήματα βουλιμία πανικού ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπευτής σχέσεις κατάθλιψη συνεδρίες εγκατάλειψη άγχος αναπτυξιακήΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… πανικού γνωσιακή νευρική διάσχιση αναλυτική ψυχοθεραπευτής θανάτου αναπτυξιακή ψυχολόγος χαμηλή ανορεξία ψυχολογία εγκατάλειψη συμπεριφοράς σχέσεις βουλιμία ραντεβού Ακρόπολη φόβος φαντασιώσεις προσέγγιση φοβίες αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη κενό αυτοεκτίμηση ψυχολόγοι διάχυτη συμβουλευτική κρίσεις ψυχοθεραπεύτρια άγχος ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία γονέων κέντρο διαταραχή συναισθήματα δυσκολίες μετρό Αθήνα συνεδρίες αυτογνωσία προβλήματα Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια διαταραχή φόβος φαντασιώσεις Ακρόπολη κέντρο αυτοεκτίμηση ψυχολογία συναισθήματα σχέσεις άγχος γονέων ψυχολόγος δυσκολίες βουλιμία γνωσιακή διάχυτη ψυχοθεραπευτής κρίσεις συνεδρίες χαμηλή αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία ανορεξία προσέγγιση συμβουλευτική διάσχιση αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία κενό αναλυτική ψυχολόγοι νευρική ραντεβού εγκατάλειψη Αθήνα κατάθλιψη μετρό συμπεριφοράς θανάτου προβλήματα φοβίες ψυχοθεραπείας πανικού Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… κενό ανορεξία νευρική κατάθλιψη διαταραχή ψυχοθεραπεύτρια διάχυτη φόβος πανικού προσέγγιση ψυχολόγος θανάτου αυτογνωσία ραντεβού εγκατάλειψη ψυχοθεραπεία δυσκολίες συνεδρίες αναπτυξιακή ψυχοθεραπείας Αθήνα κρίσεις προβλήματα συναισθήματα άγχος φαντασιώσεις συμπεριφοράς σχέσεις ψυχολογία γονέων χαμηλή φοβίες συμβουλευτική διάσχιση ψυχοθεραπευτής Ακρόπολη βουλιμία γνωσιακή αναλυτική κέντρο αυτοεκτίμηση αυτοπραγμάτωση μετρό ψυχολόγοι Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προσέγγιση δυσκολίες συμπεριφοράς γονέων αναπτυξιακή θανάτου συνεδρίες αυτοπραγμάτωση ψυχολόγος ψυχοθεραπεύτρια φαντασιώσεις ψυχοθεραπείας αναλυτική ραντεβού διαταραχή κρίσεις κέντρο Αθήνα Ακρόπολη προβλήματα κενό αυτογνωσία εγκατάλειψη διάχυτη συναισθήματα πανικού άγχος ψυχολογία κατάθλιψη ανορεξία διάσχιση συμβουλευτική ψυχοθεραπεία χαμηλή βουλιμία γνωσιακή φόβος φοβίες ψυχοθεραπευτής αυτοεκτίμηση ψυχολόγοι μετρό σχέσεις νευρική