Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… άγχος προσέγγιση αναλυτική γνωσιακή μετρό δυσκολίες ανορεξία αναπτυξιακή αυτογνωσία διάσχιση βουλιμία συναισθήματα ραντεβού αυτοεκτίμηση Αθήνα ψυχολόγος προβλήματα διαταραχή γονέων ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγοι φόβος ψυχολογία κρίσεις κέντρο φαντασιώσεις πανικού σχέσεις συμπεριφοράς εγκατάλειψη κατάθλιψη χαμηλή Ακρόπολη ψυχοθεραπεία ψυχοθεραπείας νευρική συμβουλευτική ψυχοθεραπευτής συνεδρίες θανάτου κενό αυτοπραγμάτωση διάχυτη φοβίεςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Αθήνα φαντασιώσεις φοβίες ψυχολογία συμβουλευτική ψυχολόγος πανικού αυτογνωσία προσέγγιση προβλήματα βουλιμία διαταραχή κατάθλιψη Ακρόπολη δυσκολίες συμπεριφοράς νευρική ψυχολόγοι κέντρο μετρό ραντεβού αυτοπραγμάτωση ψυχοθεραπεύτρια θανάτου φόβος εγκατάλειψη διάχυτη συναισθήματα συνεδρίες κρίσεις χαμηλή αυτοεκτίμηση άγχος αναπτυξιακή διάσχιση αναλυτική ψυχοθεραπείας σχέσεις ψυχοθεραπευτής κενό ανορεξία γονέων ψυχοθεραπεία γνωσιακή Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… διάσχιση συμβουλευτική κέντρο φόβος ψυχολογία άγχος δυσκολίες πανικού ψυχολόγοι προβλήματα αυτοπραγμάτωση βουλιμία γνωσιακή ψυχοθεραπείας σχέσεις ανορεξία φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια αναλυτική συνεδρίες συναισθήματα κενό συμπεριφοράς εγκατάλειψη χαμηλή κατάθλιψη αυτοεκτίμηση ραντεβού νευρική ψυχολόγος Αθήνα διαταραχή γονέων προσέγγιση Ακρόπολη κρίσεις φοβίες διάχυτη μετρό ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή ψυχοθεραπευτής αυτογνωσία θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… προβλήματα κρίσεις ραντεβού κατάθλιψη αυτοπραγμάτωση σχέσεις αναλυτική συναισθήματα φαντασιώσεις ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας μετρό αναπτυξιακή ψυχολογία προσέγγιση δυσκολίες διάχυτη διαταραχή συμβουλευτική φοβίες θανάτου διάσχιση βουλιμία χαμηλή ψυχολόγος ψυχοθεραπεία Ακρόπολη γνωσιακή νευρική φόβος εγκατάλειψη ανορεξία κέντρο γονέων συνεδρίες συμπεριφοράς πανικού ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγοι άγχος Αθήνα κενό αυτογνωσία αυτοεκτίμηση Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις νευρική ψυχοθεραπευτής ραντεβού γονέων ανορεξία συναισθήματα συνεδρίες αναλυτική φόβος κατάθλιψη μετρό διαταραχή διάσχιση ψυχοθεραπεία κρίσεις ψυχοθεραπείας ψυχολογία ψυχολόγοι εγκατάλειψη αυτοεκτίμηση προσέγγιση ψυχολόγος πανικού βουλιμία σχέσεις ψυχοθεραπεύτρια Αθήνα αναπτυξιακή συμβουλευτική αυτογνωσία αυτοπραγμάτωση προβλήματα διάχυτη χαμηλή Ακρόπολη φοβίες δυσκολίες θανάτου συμπεριφοράς άγχος γνωσιακή κενό κέντρο Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… Ακρόπολη μετρό αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπευτής κενό φαντασιώσεις ψυχοθεραπεύτρια διάσχιση πανικού ανορεξία σχέσεις δυσκολίες εγκατάλειψη συμπεριφοράς ψυχοθεραπεία διαταραχή προβλήματα συμβουλευτική ψυχολόγος κρίσεις ψυχοθεραπείας ψυχολόγοι θανάτου ψυχολογία Αθήνα αναλυτική χαμηλή κέντρο βουλιμία ραντεβού φόβος αυτοπραγμάτωση προσέγγιση νευρική αναπτυξιακή διάχυτη συνεδρίες γονέων συναισθήματα άγχος κατάθλιψη φοβίες αυτογνωσία γνωσιακή