Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί…

Η κρίση, η οποία ταλανίζει τα τελευταία χρόνια τη χώρα μας, έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές τόσο στον οικονομικό όσο και στον κοινωνικό τομέα. Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της αλλαγής αποτελεί η ραγδαία αύξηση της ανεργίας η οποία και αποτελεί μια κοινωνικοοικονομική συνέπεια της κρίσης. Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, η ανεργία αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα το οποίο δύναται να συσχετιστεί με άλλα προβλήματα τα οποία πλέον αποκτούν κοινωνικό χαρακτήρα. Ένα από αυτά είναι η αυτοκτονία, η οποία μέχρι πρότινος εθεωρείτο αμιγώς ψυχοπαθολογικό πρόβλημα.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί για το φαινόμενο της αυτοκτονίας , έχει παρατηρηθεί ότι τα ποσοστά των αυτοκτονιών παραμένουν σταθερά για μια κοινωνία ή μια ομάδα. Αυτό λοιπόν μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχουν κάποιοι εξωτερικοί (κοινωνικοί) παράγοντες οι οποίοι ωθούν τα άτομα στη πράξη της αυτοκτονίας. Αξίζει να αναφέρουμε ότι οι ψυχολογικοί λόγοι δύνανται να ερμηνεύουν γιατί ένα άτομο προβαίνει στην πράξη της αυτοκτονίας. Ωστόσο, δεν μπορούν να ερμηνεύσουν τη σταθερότητα των ποσοστών των αυτοκτονιών συνολικά σε μια δεδομένη κοινωνία γεγονός που αποτελεί αρμοδιότητα των κοινωνιολόγων. Σύμφωνα με έρευνες που έγιναν στην Ευρώπη, έχει παρατηρηθεί ότι για κάθε αύξηση 1% στην ανεργία, υπάρχει αύξηση 0,8 % στις αυτοκτονίες. Επιπλέον υπάρχουν και άλλοι λόγοι οι οποίοι συνδέονται με τους κοινωνικούς όπως είναι οι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα , στη Σκανδιναβία υπάρχουν αρκετά υψηλά ποσοστά αυτοκτονιών τα οποία τείνουν να οφείλονται στο κλίμα.

Σύμφωνα με τους κοινωνιολόγους, οι κοινωνικές τάσεις παρασύρουν τα άτομα στην αυτοκτονία. Οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την κατάσταση αυτή είναι η κοινωνική ενσωμάτωση δηλαδή ο βαθμός στον οποίο τα άτομα αισθάνονται ότι ανήκουν στη κοινωνία καθώς και η ρύθμιση , δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι πράξεις των ατόμων βρίσκονται υπό τον έλεγχο ηθικών κανόνων και αξιών. Στηριζόμενοι λοιπόν στους παραπάνω παράγοντες , διακρίνουμε τους τέσσερις τύπους αυτοκτονίας.

Όσον αφορά το βαθμό ενσωμάτωσης των ανθρώπων, διακρίνουμε την εγωιστική και την αλτρουιστική αυτοκτονία. Στην εγωιστική αυτοκτονία, τα άτομα έχουν ελάχιστους δεσμούς με το κοινωνικό σύνολο και δεν λαμβάνουν καμία υποστήριξη ή καθοδήγηση από αυτό. Στις κοινωνίες στις οποίες έχουμε αυτό τον τύπο αυτοκτονίας υπάρχουν πολλοί χαλαροί κοινωνικοί δεσμοί διότι δίνεται μεγάλη σημασία στα ατομικά δικαιώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι εργένηδες οι οποίοι είναι πιο ευάλωτοι σε αυτόν τον τύπο αυτοκτονίας συγκριτικά με τους παντρεμένους. Στη συνέχεια, στην αλτρουιστική αυτοκτονία τα άτομα έχουν χάσει την ατομικότητά τους και εμφανίζεται υψηλό ποσοστό ενσωμάτωσης στο κοινωνικό σύνολο. Στις κοινωνίες αυτές, προτεραιότητα έχουν οι συνολικές κοινωνικές ανάγκες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι καμικάζι της Ιαπωνίας στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Όσον αφορά το βαθμό ρύθμισης, διακρίνουμε την φαταλιστική και την ανομική αυτοκτονία. Στη φαταλιστική αυτοκτονία , τα άτομα διακατέχονται από υπερβολική ρύθμιση της ζωής τους από τους κοινωνικούς κανόνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα σύμφωνα με τον Durkheim, αποτελεί η αυτοκτονία φυλακισμένων οι οποίοι προτίμησαν να αυτοκτονήσουν παρά να υπόκεινται σ αυτό το βάρβαρο καθεστώς που επικρατεί στις φυλακές. Τέλος, στην ανομική αυτοκτονία , οι κοινωνίες έχουν ένα ελλιπές σύστημα κοινωνικών κανόνων και αξιών. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επικρατεί μια κατάσταση ανομίας η οποία και ωθεί τα άτομα στην αυτοκτονία.

Κλείνοντας , αξίζει να αναφέρω ότι οι περισσότερες αυτοκτονίες που διαπράττονται στην Ελλάδα την περίοδο αυτή, σχετίζονται με την ανομική αυτοκτονία λόγω των άσχημων οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επικρατούν. Οι κοινωνικοί και ηθικοί κανόνες είναι συγκεχυμένοι και ασαφείς. Οι εν δυνάμει αυτόχειρες δεν αισθάνονται καμία οικονομική ή κοινωνική υποστήριξη από το περιβάλλον τους και έτσι αποκτούν αυτοκτονικές τάσεις.

Χρήστος Θεοδωρόπουλος – Κοινωνιολόγος

Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχολόγος εγκατάλειψη κατάθλιψη ανορεξία κενό κέντρο γονέων φοβίες αυτοεκτίμηση ψυχοθεραπεύτρια διαταραχή ψυχοθεραπείας σχέσεις Αθήνα αναλυτική άγχος αναπτυξιακή ψυχολόγοι χαμηλή συμβουλευτική πανικού βουλιμία φόβος προβλήματα ραντεβού θανάτου κρίσεις ψυχοθεραπευτής γνωσιακή αυτοπραγμάτωση αυτογνωσία συμπεριφοράς μετρό συναισθήματα προσέγγιση διάχυτη διάσχιση ψυχολογία νευρική δυσκολίες Ακρόπολη συνεδρίες ψυχοθεραπεία φαντασιώσειςΦταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτοπραγμάτωση άγχος ψυχοθεραπεύτρια συναισθήματα ψυχοθεραπεία αναπτυξιακή βουλιμία Ακρόπολη εγκατάλειψη δυσκολίες ανορεξία γονέων αυτοεκτίμηση αυτογνωσία προσέγγιση διάσχιση συμβουλευτική κέντρο προβλήματα πανικού ψυχολογία φαντασιώσεις συνεδρίες κενό μετρό Αθήνα διαταραχή ραντεβού νευρική κατάθλιψη ψυχοθεραπευτής φοβίες διάχυτη γνωσιακή θανάτου ψυχολόγος συμπεριφοράς ψυχολόγοι χαμηλή φόβος ψυχοθεραπείας αναλυτική σχέσεις κρίσεις Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αυτογνωσία αναλυτική φοβίες ψυχοθεραπείας δυσκολίες γνωσιακή ραντεβού ψυχολογία προσέγγιση γονέων εγκατάλειψη βουλιμία αυτοεκτίμηση ψυχολόγος θανάτου ψυχολόγοι συμβουλευτική φόβος Αθήνα ανορεξία συμπεριφοράς διάσχιση διάχυτη σχέσεις αναπτυξιακή ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή διαταραχή πανικού μετρό φαντασιώσεις ψυχοθεραπεία συναισθήματα ψυχοθεραπευτής κέντρο αυτοπραγμάτωση κενό κατάθλιψη προβλήματα Ακρόπολη κρίσεις νευρική συνεδρίες άγχος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… αναπτυξιακή ψυχοθεραπεία αναλυτική ψυχολογία ψυχολόγοι σχέσεις γονέων πανικού κενό γνωσιακή αυτοεκτίμηση προσέγγιση φαντασιώσεις αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη αυτογνωσία φόβος Ακρόπολη φοβίες συνεδρίες ψυχολόγος εγκατάλειψη συμβουλευτική κέντρο κρίσεις ανορεξία συναισθήματα Αθήνα συμπεριφοράς ψυχοθεραπεύτρια χαμηλή δυσκολίες ραντεβού άγχος διάσχιση προβλήματα βουλιμία μετρό διάχυτη ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπείας νευρική διαταραχή θανάτου Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… φαντασιώσεις ραντεβού άγχος γνωσιακή ψυχοθεραπευτής χαμηλή φοβίες πανικού γονέων Ακρόπολη αυτοπραγμάτωση κατάθλιψη ανορεξία προσέγγιση θανάτου μετρό κέντρο συμπεριφοράς σχέσεις Αθήνα αναλυτική ψυχοθεραπεύτρια ψυχολογία δυσκολίες αυτογνωσία κρίσεις εγκατάλειψη φόβος ψυχολόγοι διαταραχή συναισθήματα προβλήματα αναπτυξιακή συνεδρίες νευρική βουλιμία κενό ψυχοθεραπείας διάσχιση συμβουλευτική διάχυτη ψυχοθεραπεία αυτοεκτίμηση ψυχολόγος Φταίω Εγώ – Φταίνε Αυτοί… ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος μετρό εγκατάλειψη άγχος Ακρόπολη συναισθήματα αναλυτική συνεδρίες ψυχολόγοι κενό Αθήνα ανορεξία θανάτου προβλήματα διάχυτη διαταραχή ψυχοθεραπεία συμπεριφοράς συμβουλευτική κρίσεις χαμηλή σχέσεις ψυχοθεραπείας διάσχιση αυτοεκτίμηση φοβίες αυτοπραγμάτωση φαντασιώσεις προσέγγιση ψυχοθεραπευτής νευρική ψυχολογία αναπτυξιακή δυσκολίες γονέων βουλιμία ραντεβού φόβος κέντρο γνωσιακή αυτογνωσία πανικού κατάθλιψη