Ενδοοικογενειακή βία

Τα εν οίκω μη εν δήμω…;

Με τον όρο οικογένεια εννοούμε μια κοινωνική ομάδα στην οποία τα μέλη της συνδέονται μεταξύ τους με συγγενικούς δεσμούς και οι μεταξύ τους σχέσεις βασίζονται σε ένα πλαίσιο υποχρεώσεων και δικαιωμάτων. Στην Ελλάδα, η οικογένεια είναι από τους πιο δυνατούς θεσμούς και κυρίαρχο σχήμα της είναι τα παντρεμένα ζευγάρια με παιδιά ή αλλιώς η λεγόμενη πυρηνική οικογένεια. Σκοπός της οικογένειας είναι να παρέχει στα μέλη της στέγη, τροφή, φροντίδα, ασφάλεια, αγάπη και εμπιστοσύνη.

Πολλές φορές, δημιουργούνται προβλήματα μεταξύ των μελών μιας οικογένειας  και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να δυσλειτουργεί ο θεσμός και να χάνει σταδιακά την αίγλη του. Το πιο συχνό πρόβλημα που παρουσιάζεται στα μέλη οικογενειών είναι η βία. Με τον όρο ενδοοικογενειακή βία  εννοούμε το φαινόμενο στο οποίο κάποιο ή κάποια μέλη της οικογένειας ασκούν βία σε κάποιο άλλο ή άλλα μέλη της. Η βία αυτή προέρχεται από τον σύζυγο προς τη σύζυγο και αντίστοιχα και από τους ενηλίκους προς τους ανηλίκους. Η βία από την σύζυγο προς τον σύζυγο είναι σπάνια χωρίς  όμως να είναι ανύπαρκτη. Η βία στην οικογένεια έχει διάφορες μορφές. Η πιο διακριτή είναι η σωματική. Ωστόσο η ψυχολογική και κοινωνική βία που ασκείται είναι πολύ σημαντική διότι χαράζει την ψυχή και την κοινωνική ταυτότητα του ανθρώπου που υπόκεινται σ αυτήν την κατάσταση. Όσον αφορά αυτό το είδος βίας προς τις γυναίκες έχουμε τις εξής περιπτώσεις:

• Ο σύζυγος απομονώνει κοινωνικά τη σύζυγο του
• Ελέγχει όλες τις κινήσεις της
• Της δημιουργεί σύμπλεγμα κατωτερότητας λέγοντας της ότι δεν μπορεί να καταφέρει τίποτα χωρίς αυτόν
•  την απειλεί ότι θα της πάρει τα παιδιά. Σχεδόν καμία μητέρα δεν θέλει να ζει χωρίς τα παιδιά της και έτσι ο σύζυγος μπορεί να την εκβιάζει μ’ αυτόν τον τρόπο

Η γυναίκα χάνει την εμπιστοσύνη απέναντι στον σύζυγο της και σε όλους τους άλλους. Πώς να εμπιστευτεί τους άλλους όταν ο άνθρωπος της, της φέρθηκε μ αυτόν τον τρόπο; Αισθάνεται ενοχή αλλά αρνείται τον τρόμο και τον θυμό που νιώθει. Εμφανίζει παθητικότητα προς το κοινωνικό περιβάλλον και πιστεύει πως κανένας δεν μπορεί να βοηθήσει να λυθούν τα προβλήματά της εκτός απ’ τον εαυτό της. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να γίνεται εσωστρεφής, να έχει πλέον χαμηλή αυτοεκτίμηση και να αρχίζει να χάνει την κοινωνική της ζωή.

Όσον αφορά την ψυχολογική και κοινωνική βία προς τα παιδιά έχουμε παρόμοιες περιπτώσεις:

• Κοινωνική απομόνωση των παιδιών. Μ’ αυτόν τον τρόπο η κοινωνικοποίηση των παιδιών βρίσκεται σε λανθάνουσα πορεία.
• Έλεγχο όλων των κινήσεων των παιδιών από τους μεγάλους
• Υποτίμηση των ικανοτήτων των παιδιών. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε τα παιδιά γίνονται ανασφαλή και χωρίς αυτοεκτίμηση διότι τα πρώτα χρόνια της ζωής μας είναι πολύ σημαντικά για την υγιή ανάπτυξη της προσωπικότητας τους.
  

  ενδοοικογενειακή βία

Τα παιδιά έχουν σαν πρότυπα τους γονείς τους. Αν λοιπόν τους βλέπουν να επιδίδονται σε σκηνές βίας, το πιο πιθανό είναι να τις αναπαράγουν μεγαλώνοντας. Επίσης, αυτές οι σκηνές θα χαραχτούν  στη παιδική ψυχή τους με αποτέλεσμα να έχουν πολλά ψυχοκοινωνικά προβλήματα σ’ όλο το φάσμα της ζωής τους.

Η κακοποίηση δεν κάνει ταξικές διακρίσεις μπορεί να συμβεί και στα ανώτερα κοινωνικά στρώματα και στα χαμηλότερα. Αν και αυτοί οι οποίοι βρίσκονται στα ανώτερα στρώματα μπορούν να καλύπτονται πιο εύκολα χάρη στην οικονομική τους ευρωστία. Στην Ελλάδα, η βία στην οικογένεια είναι ένα πολύ διαδεδομένο φαινόμενο, ειδικά στην εποχή μας που οι αξίες χάνονται και οι θεσμός της οικογένειας αρχίζει δυστυχώς να χάνει την παλιά του δόξα. Οι δράστες είναι συνήθως άνδρες και τα θύματα γυναίκες, ηλικιωμένοι και παιδιά. Τις περισσότερες φορές η συμπεριφορά του δράστη οφείλεται σε κοινωνικά αίτια.

Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές η βία στην οικογένεια δεν καταγγέλλεται. Αποτελεί ένα κοινό μυστικό ανάμεσα στα μέλη της οικογένειας, τα οποία διστάζουν να ομολογήσουν ότι έχουν πέσει θύματα ενδοοικογενειακής βίας γιατί φοβούνται τις εκ νέου απειλές του θύτη και τον κοινωνικό στιγματισμό που θα έχουν από την κοινωνία. Στην  Ελλάδα υπάρχει ένα καλό δίκτυο κοινωνικής προστασίας για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας που στελεχώνεται από ειδικούς νομικούς, ψυχολόγους, κοινωνιολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς. Παρόλα αυτά χρειάζεται περαιτέρω ενδυνάμωση.

Πηγή: ΖΑΙΜΑΚΗΣ Γ.,ΚΑΝΔΥΛΑΚΗ Α.,(2005) Δίκτυα κοινωνικής προστασίας. Μορφές παρέμβασης σε ευπαθείς ομάδες και σε πολυπολιτισμικές κοινότητες, εκδόσεις ΚΡΙΤΙΚΗ, Αθήνα.

Ενδοοικογενειακή βία ψυχολόγοι άγχος συμπεριφοράς προβλήματα φοβίες κενό κρίσεις διαταραχή διάσχιση εγκατάλειψη ψυχολόγος γνωσιακή φαντασιώσεις φόβος μετρό χαμηλή αυτοεκτίμηση πανικού γονέων συμβουλευτική Ακρόπολη αυτογνωσία αναπτυξιακή συνεδρίες ραντεβού συναισθήματα βουλιμία κατάθλιψη θανάτου αναλυτική αυτοπραγμάτωση κέντρο ψυχολογία σχέσεις νευρική ανορεξία Αθήνα ψυχοθεραπευτής ψυχοθεραπεύτρια δυσκολίες προσέγγιση ψυχοθεραπείας ψυχοθεραπεία διάχυτηΕνδοοικογενειακή βία γνωσιακή κρίσεις διάσχιση ψυχολόγος αυτογνωσία ραντεβού σχέσεις διάχυτη μετρό αυτοπραγμάτωση Αθήνα θανάτου γονέων συμβουλευτική φοβίες συνεδρίες αναπτυξιακή κέντρο φαντασιώσεις πανικού ψυχοθεραπεύτρια Ακρόπολη προσέγγιση ψυχοθεραπείας κατάθλιψη ανορεξία εγκατάλειψη διαταραχή αυτοεκτίμηση βουλιμία νευρική ψυχοθεραπεία ψυχολόγοι προβλήματα ψυχολογία αναλυτική άγχος συμπεριφοράς ψυχοθεραπευτής χαμηλή κενό συναισθήματα δυσκολίες φόβος Ενδοοικογενειακή βία διάχυτη διάσχιση ψυχοθεραπεία σχέσεις ψυχολόγος φαντασιώσεις κατάθλιψη αναλυτική φόβος γνωσιακή θανάτου συνεδρίες άγχος ψυχοθεραπεύτρια προσέγγιση κρίσεις κενό γονέων χαμηλή ψυχοθεραπευτής προβλήματα συμπεριφοράς ανορεξία βουλιμία εγκατάλειψη ραντεβού συμβουλευτική φοβίες πανικού αυτογνωσία Ακρόπολη ψυχολόγοι νευρική κέντρο διαταραχή μετρό ψυχοθεραπείας Αθήνα δυσκολίες αυτοπραγμάτωση αναπτυξιακή ψυχολογία συναισθήματα αυτοεκτίμηση Ενδοοικογενειακή βία άγχος συνεδρίες προβλήματα ψυχολόγος Ακρόπολη φοβίες ψυχοθεραπευτής ραντεβού συμπεριφοράς ανορεξία αυτογνωσία γονέων δυσκολίες ψυχοθεραπεύτρια ψυχοθεραπείας μετρό ψυχοθεραπεία κέντρο φαντασιώσεις γνωσιακή ψυχολόγοι διάσχιση συμβουλευτική ψυχολογία διαταραχή φόβος νευρική αυτοπραγμάτωση διάχυτη αναπτυξιακή κατάθλιψη βουλιμία κενό κρίσεις Αθήνα συναισθήματα θανάτου αυτοεκτίμηση προσέγγιση σχέσεις αναλυτική πανικού εγκατάλειψη χαμηλή Ενδοοικογενειακή βία αναλυτική συμβουλευτική γνωσιακή φαντασιώσεις βουλιμία Αθήνα δυσκολίες αυτοπραγμάτωση κέντρο προσέγγιση ψυχοθεραπευτής φοβίες θανάτου χαμηλή αυτογνωσία αυτοεκτίμηση ψυχολόγοι Ακρόπολη συμπεριφοράς συναισθήματα ανορεξία ραντεβού αναπτυξιακή διάσχιση γονέων άγχος ψυχοθεραπεύτρια ψυχολόγος ψυχολογία μετρό πανικού διάχυτη φόβος εγκατάλειψη νευρική κενό κατάθλιψη ψυχοθεραπεία σχέσεις κρίσεις συνεδρίες ψυχοθεραπείας προβλήματα διαταραχή